{"book":"adl1182","page":317,"text":"(۲۹۲)\n\nاوستائی رودخانه کلمه ایست که در ادوار باستانی در نام شهر بزرگی دیده میشود که در کنار این رودخانه معمور بود چنانچه «ایسیدور» از شهری بنام «فرا» اسم میبرد که تا حال نام آن از بین نرفته و موجود است .\n\nهورنا گوهیتی : این رودخانه بار اول از طرف «موسیو گلدنر» تشخیص شده (۱) یکسال بعد سر اورل ستین موقعیت آنرا معین کرده است (۲) این رود خانه عبارت از «فرناکوتس» متذکره «پلینی» است حصه اول این نام «هورین» به تدریج «هر» شده و عبارت از رودخانه «هاروت» است که از گوشه شمالی به هامون سیستان میریزد .\n\nعلاوه بر کوها و رودخانه های کشور ما در اوستا از بعضی دریاچه ها هم ذکری بمیان آمده که راجع به موقعیت و تشخیص آنها نظریات مدققین تا يك اندازه مختلف است. تنها راجع به (کاسیا) (۳) هامون سیستان شبهه ئی در میان نیست زیرا اوستا این علاقه را خوب می شناخته و در زمانه های اخیر تا موقع نشر دین مقدس اسلام حتی ٤ - ٥ قرن بعد تر هم آئین «زردشتی» درین حدود باقی بود و دو دریاچه دیگر را که بنام های «چیچسته» یا «کیکسته» Chaichasta و هوسراوا Husrava یاد شده اند بعلت جنگ های پادشاهان خاندان اسبه با توریاها (تورانی ها) که کنار آنها واقع شده است «گایگر» عبارت از ايسيك كل Issuk-Kul و سون کل Ssoon-Kul میدانند و نظریات دیگری هم درین باره است . (٤)\n\n(۱) (1884) Drei Yasht (۲) « سر اورل ستن » کاشف بزرگ انگلیس در باب معلومات جغرافیائی اوستا مطالعات مفصل نموده و صورت مطالعات خود را در ۱۸۸۶ در هفتمین کنگره بین المللی مستشرقین در « وین » تقدیم کرده است .\n(۳) این دریاچه به نام های دیگری هم یاد شده .\n(٤) بعض نقاط خارجی که پادشاهان آریانا برای جنگ در آنجا قشون فرستاده اند در اوستا ذکر شده در الجمله بعضی ازین دریاچه ها هم می آیند .","chars":1506,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00317.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/317","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/317","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}