{"book":"adl1182","page":313,"text":"( ۲۸۸ )\nاز سیستان تاسینستان، یعنی از «سیستان تاچین» انبساط داشت. علاوه برین\nدر فصل ۲۰ فقرۀ ١٦و ١٧ بنداهش چنین ذکر شده که رود خانه «هروHaro»\n(هری رود) و «هتومندHetumand » (هیرمند) از کوه آپارسین سر ازیر میشد\nپس چه از روی زمیادیشت و یسنای دهم خود اوستا و چه از روی « بنداهش »\nواضح معلوم میشود که سلسلۀ هندوکش، بلندترین کوه آریانا که ازان بهر طرفی\nشاخه ها جدا شده است در عصر اوستائی و بعد از آن خیلی معروف بود، طول،\nبلندی، منتها الیه شرقی و غربی، رود خانه های معروفی که از ان سر چشمه\nمیگرفت و بته هوما که روی آن میروئید همه معلوم بود.\nکوسرادا: با اکثر احتمالات عبارت از کو های غور میباشد، مبارک شاه\nغوری از کوه « کوراسون » در غوره کز کرده و این نام با نام قدیم او ستائی\nبی مشابهت نیست که تا عصر او از بین نرفته و شاید هنوز هم نزد اهالی معروف باشد\nپورانا : واضح عبارت از « پروان » است و این کلمه بر کوه و کوتل ودره\nاطلاق میشود، در متن اوستا به مفهوم کوتل ودره ومعبر استعمال شده ودرین\nشبهه ئی نیست که کو های اطراف پروان و « کوتل سالنگ »رادر بر میگرفت\nچیز عجیب این است که در متن اوستا کلمهٔ «پورانا» در جمله‌ئی استعمال شده\nکه آنرا « راه باز »هم ترجمه کرده اند اصل فقره چنین است « آوی پورانا ویشپاتها»\nیعنی «بطرف راه باز پروان » ازین جا علاوه براسم کوه خاصیت طبیعی دره که\nیکی از راهای باز هندو کش است و برف آنرا بکلی مسدود نمیسازد هم ظاهر میشود.\nسپینتا کوناگیری: این اسم مرکب از سه کلمه است: «سپینتا» یعنی(سفید)، « کونا»\nیعنی ( کون ) ،و( گیری ) یعنی( کوه ) که معنی مجموعی آن « کوه سفید کون »\nمیشود و عبارت از «سفید کوه» مشرقی است که پشتو عین کلمات قدیمی آنرا\nبصورت «سپین غر» محافظه کرده است.\nپیشتر به ملاحظه رسید که در زمیادیشت کوهی به اسم «سپینته ورنه » هم ذکر شده","chars":1558,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00313.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/313","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/313","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}