{"book":"adl1182","page":298,"text":"(۲۷۳)\n\nاوستائی و پهنائی حدود آن و چه از نقطه نظر تعین قلمرو حکمفرمائی سلاطین\nباختری که در اوستا از آنها تذکاری رفته در خور مقام و اهمیت بزرگ است\nراجع به مسایلی که بالا بیان شد از هر پهلوئی که به دقت نگاه شود بطور مطلوب\nروشنی می‌اندازد .\n\nچیز مهمی که قابل ملاحظه است این است که این شانزده قطعه زمین به چهار\nطرف هندوکش پیوست و متصل بهم واقع شده و پراگندگی از هم ندارد و مجموع\nهر شانزده آن به طور دقیق حدودی را در بر میگرفت که جغرافیه نگاران\nو مورخین كلاسيك برای آریانا داده بودند .\nعلاوه بر شانزده قطعه زمینی که در فرگرد اول « وندیداد » شرح یافته\nو از مجموع آن مملکت وا حدى بمیان می‌آید بعض قسمت‌های دیگر اوستا\nراجع به کوها ، قلل مرتفعه، بلندی‌ها ، رودخانه‌ها، دریاچه‌ها که همه بلاشبهه\nداخل همین شانزده قطعه زمین مساعداند بصورت دقیق صحبت میکند (۱) مثلاً\n« زمیاد یشت » یا پشت نوزدهم از فقره اول تا هشت بیش از چهل کوه را نام می‌برد\nکه همه آن داخل خاك آریانا بوده وا کثر آن معین و تطبیق هم شده همین قسم\nدر « هوم یشت » یا یشنای دهم موقعی که از محل روئیدن گیاه « هوما »\nصحبت در میان است باز از عده‌ئی از کوه‌های مملکت ما نام برده شده است همین قسم\nراجع به رودخانه‌ها و دریاچه‌ها بعض قلل کوها که در انجا پادشاهان بزرگ ما\nقربانی‌ها میکردند و حتی بعض قلعه‌های مستحکم اسم برده شده و از نقطه نظر\nجغرافیای تاریخی کمال اهمیت را حایز است .\nبا این مقدمه مختصر اينك اول فهرست شانزده قطعه زمین متذکره فرگرد\nاول « وندیداد » را به ترتیبی که در خود اوستا ذکر شده داده بعد متن اوستا را\n\n(۱) بعض نقاطی که پادشاهان آریانا دشمن را تعقیب کرده و جنگ در آن واقع شده خارج\nخاك آریانا نیز میباشد .","chars":1465,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00298.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/298","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/298","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}