{"book":"adl1182","page":286,"text":"( ١٦١ )\n\nوازچسپ شاه خيوتان فرستاد، وگفت : کسی که نوك نيزۀ مرا به بيند جرئت\nنخواهد کرد که به مملکتم حمله کند .\nجکسن میگوید که این حکایت در تاریخ سبوس Sebeos ارمنی هم آمده، شهر\nنوازك را بلوشه در مطالعات خود« نين بك ، خوانده و \"گنبمد\" ترجمه نموده\nو به این اساس فقرۀ فوق الذکر را چنین تر جمه نموده : \" در بلخ ز یبا\n« سپند دات » يك گنبد آباد نمود » . بعضی های دیگر میگویند که این شهر\nعبارت از « نويده » Nawidah است که به ۳۰ میلی شمال بلخ کنار رودخانۀ\nاکسوس وقوع داشت و شهر سرحدی بود و سر راه بلخ و سمرقند افتاده بود\nبهر حال از روی حکایت فوق معلوم میشود که سپنتو داتا ( اسفندیار ) پسر\n« ويشتاسبه » صاحب نفوذ او اقتدار زیاد بود و هیچ شبهه نیست که بعد از پدر\nدر \" بخل باهيك » ( بلخ در خشان ) بسلطنت رسیده باشد . مشار الیه باعمل\nنصب کردن نیزه در کنار آتش گاه « و هران » بلخ به تمام رؤسا وشاهان\nکشور های مجاور فهمانید که کسی به آرزوی حمله بر آریانا نباشد و گرنه\nنیزه کار او را یکسره خواهد کرد واین نظریه را در طی پیغام رسمی به آنها\nوانمود نمود .\nمشارالیه در راه انتشار تهذیب اوستائی و آبادی کشور و توسعۀ شهر بلخ\nاجتهاد زیاد بخرج داد .\n* * *\nسلسلۀ پادشاهانی که اوستا بنام های « پارا داتا » پیشدادی و کاوی ( كيان)\nواسپه شروع نموده بود باو يشتا سپه و پسرش « سپنتو داتا » « اسفند یار »\nبه پا یان میرسد . قرار شهادت اوستا « آريانم هورينو » و « کاويم هورینو »\nیعنی فرشاهی وسلطنتی آریانی و کیانی با ایشان در آريا نا شروع شد واز بخدی زیبا\nبه اراضی آریانشین که اوستا قطعه قطعه از آن اسم میبرد و درمبحث عليحده","chars":1389,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00286.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/286","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/286","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}