{"book":"adl1182","page":285,"text":"(٢٦٠)\n\nسپنتوداتا: چون زرتشتر و اوستای قدیم باختری معاصر ویشتاسپه ظهور\nکرده اند از نقطه نظر تذکار اسمای پادشاهان قدیم آریانا اوستا به پادشاه\nمعاصر خود ویشتاسپه متوقف میشود، معذالك طوریکه دیدیم از «زری واری»\nبرادر ویشتاسپه و برادر زاده اش «بست واری» پسر زری واری (زربر) و از\n«جماسپه» وزیر پادشاه و برادرش «فراشوشترا» اسم میگیرد. اوستا تا پادشاه\nمعاصر خود اسمای شاهان دودمان های سلطنتی آریانا را بیان کرده، خاموشی\nاو راجع به وقایع ما بعد که چیز طبیعی است دلیل شده نمیتواند که سلسلهٔ حکمرانی\nو پادشاهی با ویشتاسپه در بخدی منقطع شده باشد. «دونکر» جرمنی تعداد پسران\nویشتاسپه را بیست و نه نفر قلمداد میکند و تزئید مینماید که اوستا ازین جمله\nفقط «سپنتوداتا» (اسفندیار) را اسم می برد ترجمهٔ صحیح وتحت اللفظ این\nاسم «سفیدداد» و از آن بصورت اصطلاحی «اسفندیار» ساخته اند. اسفندیار\nجوان خیلی باهوش وزرنگ بود و مخصوصاً در فنون جنگی مهارت زیاده اشت\nو در موقعی که پدرش مصروف جنگ با توریاها بود از خود لیاقت و شجاعت های\nزیادی نشان داد و حتی عامل اساسی فتوحات پدر شمرده میشد.\nاگر چه از روی اوستا بصورت صریح پادشاهی «سپنتوداتا» معلوم نمیشود\nولی از احتمال بیرون نیست که بعد از ویشتاسپه بر تخت بخدی نشسته باشد. نسخهٔ\nاوستای پهلوی قرن ۸ مسیحی که از سمرقند پیدا شده میگوید که: «سپنددات»\nSpand-dat پسر ویشتاسپ در «بخل باميك» یعنی (بلخ درخشان) شهر «نوازك»\nNavazak را بنا نهاد، مشارالیه در آنجا آتش باشکوه «وهران Vahran» را برقرار\nکردو نیزهٔ خود را در آنجا نصب کرد سپس پیغامی به گوبا خ كان (۱) و سوزهی\nپیکاخ کان (۲) و شورخ کان (٣) و ربخ کان (٤) و گو هرم (٥) و تو زهاو (٦) و\n\n(1) Gubakh-kan (2) Suzh-i-Pekakh-kan (3) Churakh-kan\n(4) Rabkh-kan (5) Guhram (6) Tuzhav","chars":1537,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00285.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/285","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/285","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}