{"book":"adl1182","page":281,"text":"(٢٥٦)\n\nدر باچه با شد طبیعی مقصد از آن یکی از در یاچه های هامون سیستان\nخواهد بود. درین صورت جنگ های ویشتاسپه پادشاه باختر با سه نفری که\nدر پارچه اول الذکر ذکر شده و بی دین و پرستش کننده دیوها و شریر بودند\nدر اطراف هامون سیستان یا در ماورای سرحدات جنوب غربی آریانا واقع\nگردیده و پادشاه باختر بر ایشان غالب شده است.\n* * *\n\nدر پارچه دوم که از گوش یشت ترجمه شده ویشتاسپه قربانی های بزرگ خود\nرا عقب یا کنار رودخانه «دیثیا» بعمل می‌آرد. چون این رود خانه را بنام «دیثیا»\nو «وانگهو دیثیا» اکثر مدققین رود اکسوس یا امو دریا تعبیر کرده اند، این\nقسمت جنگهای ویشتاسپه متوجه ماورا النهر بوده و در مقابل رؤسا و اقوام «توریا»\nو «هونا» بعمل آمده است.\nنام های مخالفینی که در پارچه مذکور آمده حاجت تکرار نیست و یکی آن\n«ارجت است اسپه » است که نسبتاً معروف است و در شاهنامه هم ذکر شده و برادر\nافراسیاب تورانی بود از روی شرح پارچه مذکور معلوم میشود که ایشان خود و زره\nآهنی داشتند و مخصوصاً به «یخهٔ کلفت» آنها هم اشاره شده و معلوم میشود که بدور\nگلوی خود پارچه یا دیگر چیزهای می‌پیچیدند تا از آنجا ضرب کشنده‌ئی به ایشان\nنرسد این همی معلوم میشود که صاحب قوم زیاد بودند و مصدر ظلم زیاد شده\nبودند و مال غنیمت را به شتر ها که اینجا تعداد آن «هفت صد» قید شده می‌بردند\nاینجا ارجت اسپه به قوم هیونی یا «هونا» نسبت داده شده (۱) ولی معلوم\nنمیشود که ایشان از روی عرق آریائی بدوی بودند یا نه تنها چیزیکه واضح\nاست این است که پیرو آئین اوستائی نبودند.\n\nبهر حال ویشتاسپه پادشاه آریانا بعد ازینکه به آئین اوستائی گروید\n\n(۱) گایگر نظریه میدهد که شاید عبارت از هن های تاریخی باشد.","chars":1440,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00281.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/281","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/281","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}