{"book":"adl1182","page":251,"text":"( ٢٢٦ )\n\nیا پیشدادیان بلخی بود، این قصر احاطهٔ وسیعی داشت مربع و در هر حصهٔ آن در امتداد\nیکعده خیابان های معین قرار انتخاب و دستور بامایادشاه نجبای آریانا که\nاز حیث تناسب اندام و زیبائی چهره و نیروی طبیعی و فضایل معنوی و اخلاقی\nسرآمد همه بودند و بحیث بهترین و زیباترین مردان و زنان جهان تلقی شده اند\nمسکن گرفته بودند و در اثر آبادی های ایشان دامنهٔ عمرانات اطراف قصر\nخیلی وسعت یافت چنانچه يك اسپ به دوش نهاد در يك سمت هم طول آبادی ها را\nپیموده نمیتوانست . پیشتر گفتیم که باماپادشاه بطرف قصر « وارا » نهر کشیده\nآب برد.موضوع بردن آب بطرف شهر بلخ یکی از موضوعاتی است که در داستان\nهای ملی کشور ما قصه ها دارد و از ان جمله یکی قصهٔ کشیدن « هژده نهر » است\nکه از آن خوبتر اطلاع دارید. در اطراف این نهر چمن زارها و چراگاهای\nوسیعی احداث شده بود که به شهادت خود اوستا علف آن تمامی نداشت و این\nموضوعی است که به چراگاهای صفحات باختر اشاره میکند. بهترین و لذیذ ترین\nمیوه ها و خوشبوترین گلها و نباتات و قشنگ ترین پرندگان اشاره به باغ\nهای مقبول و درختان پر میوه و انواع گل ها و نباتات این قصر و این شهر میکند\nپس از روی این همه بیانات صریح اوستا گفته میتوانیم که در اطراف قصر «وارا»\nاز مجموع این همه آبادی ها و عمرانات و باغ ها و چمن ها شهر زیبا و معمور\nو قشنگ و بزرگ « بخدی » عرض وجود کرد چنانچه خود اوستا این شهر را\nبه اسم و صفت « بخدیم سریرام » یعنی « بلخ زیبا » یاد کرده و ادبیات پهلوی\nآنرا « بخل باميك » (١) یعنی « بلخ درخشان » خوانده، مسعودی « بلخ\nالحسنا » گوید و عین این مطالب را دقیقی شاعر بلند پایهٔ بلخ بصورت « بلخ\nگزین » بر آورده است .\n(١) در ادبیات « بلخ بامی » هم آمده بامی درخشان معنی دارد و از کلمه زند « بامیه »\nمشتق شده .","chars":1522,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00251.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/251","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/251","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}