{"book":"adl1182","page":249,"text":"(٢٢٤)\n\nاعتلای زبان دری در آریانا سروده و یادگار آن تا امروز در تخیلات شعرا\nموجود است غیر از جام سومای یاما پادشاه یا جمشید نمی باشد ، (۱)\n\nقصر «وارا» و شهر «بخدی»\n\nاولین پا یتخت آریانا : قرار شها دت اوستا و قتیکه یا ما پاد شاه به\nسلطنت رسید در اثر امر «اهورا مزدا» شروع به تعمیر پنا گاهی موسوم به\n« وارا » نمود مقصد از «وارا» طوریکه پیشتر هم اشاره نمودیم قلعه یا\n«ارکشاهی» است که موسس دودمان « پا را انا » یاما باسر سلسله خاندان\nسلطنتی پشدادیان بلخی جمشید سنگ تهداب انرا بدست خود گذاشت .\n\nفرگاد دوم «وندیداد» تا یک اندازه از جزئیات قصر وار اصحبت میکند و از\nروی آن تايك اندازه کافی میتوان نظریه ئی راجع به قصر و احاطه اطراف\nآن قایم کرد و چون همین احاطه است که آهسته آهسته بزرگ شده و منتهی به\nشهر بخدی میگردد، هر اندازه معلوماتی که راجع به قصر «وارا» بدست آید اهمیت\nشایان دارد. روح مطالب فرگاد دوم وندیداد از فقره ٣١ تا ٤٢ قرار آتی است:\n«آهورا مزدا به یما گفت ای پسر ویوانگت :\n\nزمین را با پاشنه پا بزن و مانند کوزه گرگل را با دست هایت تروهموار کن\nیماقرار هدایات آهورامزدا زمین را با پاشنه پازد و طوریکه حالا کوزه\nگرها میکنند گل را بادست های خودتر کرد و هموار نمود««وارائی» ساخت که هر\nضلع آن برابر يك دوش اسپ طول داشت . در آنجا نهر آبی کشید و در کناره های\nآن چمن ها وسبزه زارهائی بمیان آورد که دائماً سبز وخرم بود و علف آن\nتمامی نداشت . در انجا منازل وعمارات ساخت و یکی از عمارت آن دارای پرنده\nو اطاق های داخلی و خارجی بود .\n\n(۱) فردوسی گوید:\n\nبه شادی زمانی برآریم کام ز جمشید گویم و نوشیم جام\nبده ساقی نوش لب جام می که نوشم بیاد شه نيك پی","chars":1436,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00249.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/249","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/249","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}