{"book":"adl1182","page":221,"text":"(١٩٦)\n\nکه صورت قدیمی نام اوستا « اویستاك Avistak » بود و معنی حقیقی آن معلوم نیست .\nروی هم رفته اوستا و مخصوصاً « گاتها » عبارت از مانتر اسپنتا Manthracepta یعنی « سخنان پاك » است و بر مجموعه هدایات و قوانینی نسبت میشود که زرتشتر از طرف هرمزد آورده بود .\nاوستای اولی یا باختری : اوستای اولیه یا اوستای باختری باشکال و وضعیت اصلی خود چیزی بوده که متاسفانه تعریف صحیح آن امروز محال است و نمیتوان گفت که چقدر آن از بین رفته و چه باقی مانده . درین شبه نیست که چون گشتاسب پادشاه باختر به دین نو گروید حکم داد که مجموع قوانین اوستائی را روی پوست گاو نویسند و به معابد مملکت تقسیم نمایند ولی واضح معلوم نمیشود که چند نسخه نوشته و بکجاها تقسیم کردند پلینیوس Plinius از روی کتاب هر میپوس مینویسد که کتاب مذهبی زرتشتر مرکب از دو ملیون شعر بود طبری تذکار میدهد که اوستاروی ١٢ هزار پوست گاو نوشته شده بود. این ارقام اگرچه تا يك اندازه صحیح است بازهم قرار مطلوب ازان نتیجه قاطعی نمیتوان بدست آورد زیرا معلوم نمیشود که این ١٢ هزار پوست گاو يك نسخه اوستا بود یا بسیار. بهر حال با وجود یکه ارقام فوق جنبه مبالغه کارانه هم داشته باشد از آن و از روی اوستای موجود، واضح معلوم میشود که اصل اوستا چیز ضخیم و بزرگی بوده و بر ٢١ کتاب یا نسك تقسیم شده بود .\nاوستای نو : وقتیکه زرتشتر آئین خود را بحضور گشتاسب پادشاه باختر عرضه داشت، در اثر حکم پادشاه باب مناظره بین او و دسته از علمای باختری باز شد، و در نتیجه پادشاه و اهل دربار به دین او گروید. آنگاه گشتاسپ حکم کرد تا قوانین آئین نو را با آب طلا روی پوست گاو نوشته به معابد مملکت تقسیم نمایند پس اصل اوستای باختری هر قدر نسخه که داشت همه اش در باختر","chars":1478,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00221.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/221","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/221","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}