{"book":"adl1182","page":217,"text":"(۱۹۲)\nپادشاه باختر بود ازدواج نموده بود و جوان‌ترین دختر خود «پورچیست» را\nبه جام اسپه برادر فراشتر وزیر پادشاه باختر داده بود. کلمه اسپه که در نام\nاجداد او ملحق است و خویشاوندی‌های که با وزرای باختری نموده علاوه\nبر دلیل واضحی که شجره او به پادشاهان پیشدادی یا پاراداتا وصل میشود\nعوامل دیگری است که از روی آن میتوان گفت که زرتشتر از نجیب زادگان\nباختر بود. در اینجا تولد و پرورش یافته و با تمام خویشان و بستگان خود\nدر اینجا میزیست و در همین جا آئین خویش را اساس گذاشت.\nزرتشتر در افسانه‌ها و روایات تصوری: با وجودیکه اوستای باختری دستخوش\nحوادث روزگار شده معذلک با آنچه که گاتها صحیح ترین قسمت اوستای\nقدیم شهادت میدهد پیش ما در نام زرتشتر سپیتمان باختری موسس آئین اوستائی\nو شخصیت او شبهه‌ای نیست در باب اینکه بعضی اوهام پرستان این شخص را وهمی و خیالی\nتصور کرده بنام او قصه و افسانه‌های عجیب و غریب ساخته‌اند میتوان گفت که\nاکثر این نظریات بادِ هوا و خیالی و خالی از حقیقت است و سراسر به حساب افسانه\nمیرود و تا یک اندازه علت این تصورات قدامت زیاد زمان حیات زرتشتر و انقلابی\nاست که روزگار و سلطه بیگانگان تا زمان فتوحات اسکندر مقدونی وارد کرده است\nو چون قسمت زیاد اصل اوستای باختری از بین رفته و پس از در عصر پارتی و ساسانی\nو حتی در قرن ۹ مسیحی یعنی تقریباً ۳ صد سال بعد از ظهور دین مقدس اسلام از\nروی افسانه‌ها و اساطیر و حافظه‌ها و سینه‌ها چیز نوی بمیان آورده‌اند و الحاقات\nتازه‌ای بدان کرده‌اند طبعاً پردۀ تاریکی روی حقایق را گرفته و در نتیجه نه تنها\nافسانه‌ها اطراف «زرتشتر» را فرا گرفته بلکه نزدیک بود که بکلی از شخصیت\nزرتشتر بلخی انکار نمایند و او را شخص وهمی و تصوری قلمداد کنند. زرتشتر\nبلخی طوریکه از روشنائی قسمت‌های قدیم اوستا معلوم میشود کسی است که","chars":1551,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00217.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/217","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/217","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}