{"book":"adl1182","page":206,"text":"(۱۸۱)\n\nاوستا و اولین خاك آریائی : در فصل دوم موقعی که میخواستیم به كمك\nمنابع مختلف به مسئله مهد اولیه آریائی روشنی اندازیم تحت عنوان «ایریانا\nویجه» متذکر شدیم که آریاهای عصر اوستائی مهد اول آریا را در «ایریانا\nویجه» قرار میدهد و محل آن به شهادت خود اوستا و فیصلهٔ مدققین بزرگ حوزه\nعلیا سر دریا و آمو و اراضی متصله آنست. از نقطهٔ نظر اوستا هرچه در این باره\nگفتنی هستیم در بحث جغرافیای شانزده قطعه زمین اوستائی شرح خواهیم داد\nتنها موازی با خط رفتاری که در فصل ویدی تعقیب شده اینجا همین قدر متذکر\nمیشویم که اوستا نسبت به سرود ویدی در تشخیص اولین مهد آریائی واضح تر\nو نام گرفته صحبت میکند و حتی میتوان گفت که در میان تمام مدارکی که از\nکتلهٔ هند و اروپائی بصورت عمومی باقی مانده اوستا یگانه منبعی است که\nدرین مسئلهٔ مهم واضح صحبت میکند و آن مهد اولی را نام می برد و خواص\nو مميزات آنرا بیان میكند. غیر از «ایریا ناویجه» اوستا خاك آریا\nهارا به نام های دیگری هم یاد کرده مانند ایریا وو دناهو و Airyao Danhayo\nیا ایریاوودهو Airyao Dnhya یا ایر يوشيانا Airyo Shayana\nکه همه اسمای مرکبه است و در اول همه آن کلمه «ایریا» تکرار شده\nو با کلمات متصله خود همه «خاك ومسكن آریا» معنی دارد. با ملاحظات فوق\nمعلوم میشود که اوستا نسبت به وید در تعین سرزمین آریائی واضح و دقیق تر\nصحبت میکند و این مطلب در مبحث جغرافیائی اوستا در همین فصل به تفصیل\nشرح داده خواهد شد. چیزیکه اینجا قابل ملاحظه است این است که اسمای\n«ایریاناویجه» ، «ایرياوودناهو» ، «ايرياوودهويو» «ایر یوشايانا» تمام آن\nمناطق آریا نشین را در بر میگرفت که اوستا ذکر کرده و مفهوم جغرافیائی آن در\n«آریانا» یعنی مسکن آریاها مشخص و معین شده است و کمابیش آلمانی «آریانا» را\nمن حیث مفهوم جغرافیائی و نژادی مترادف اسمای فوق الذكر میدانند.","chars":1570,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00206.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/206","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/206","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}