{"book":"adl1182","page":204,"text":"(۱۷۹)\n\n« آریانا » قطعه خاکی که آریائی ها در آن ماندند سرزمینی است کهستانی\nکه در میان اراضی پست چار دره خوبی یعنی هامون ودشت فارس ، اوقیانوس\nو حوضه سند و اراضی هموار جنوب روسیه و حوضه اکسوس شکل فلات\nمرتفع بخود گرفته که از آن آبهای جاری رود خانه های بزرگ به چار\nطرف افق جاری است . چوکات آریانای قدیم قراریکه ذکر رفت چیزی\nاست طبیعی که ساختمان و چین خوردگی های خود زمین و جریان رودخانه ها\nوحوضه های آن معین کرده و یسان تر تمام مورخین کلاسیک آنرا تکرار\nکرده اند. سرزمین آریانا که بصورت عمومی مرتفع و چشمه خانه رودخانه های\nگرد افق میباشد در خود پستی و بلندی ها و مظاهر مختلف الشکلی داردوروی\nهم رفته میتوان گفت که چند تیغه بلند سنگی تقریباً موازی هم از شرق به غرب\nامتداد یافته و تیغه وسطی بلند ترین و طویل ترین همه است که از گوشه شمال\nشرق شروع و از وسط فلات آریانا بطرف غرب ممتد میباشد. با این وصف\nبعلاوه تیغه های فوق الذکر دو گره کهستانی شکل فلات را کامل تر ساخته\nو آن یکی عبارت از گره سنگی پامیر در گوشه شمال شرق و دیگر گره\nوسطی است که توده کهستانات مرکزی آریانا را تشکیل میدهد . تیغه های کوهها\nو قلل توده های که ذکر شد همیشه از برف پوشیده و سفید مینماید. دره ها و دامنه های\nزیبای آن بهترین ییلاق و مناظر کهستانی جهان را تشکیل داده واخر دامنه ها به\nحاشیه شمال و غرب وجنوب به تپه ها وجلگه های فراخ و حاصل خیز منتهی\nمیشود . دو توده کهستانی شمال شرق و مرکزی آریانا سرچشمه یکدسته رود\nخانه های خورد و بزرگی است که به ترتیب از قلل شامخه پر برف به دره های\nهول انگیز و ازانجا به دامنه های نرم فرود آمده بعد از آبیاری جلگه های\nداخلی به چهار گوشه افق جریان می یابد و بالاخره جمعی به اوقیانوس هند\nمیریزد ، دسته با آمو به بحیره اورال منتهی میشود و قسمتی به هامون منتهی","chars":1551,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00204.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/204","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/204","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}