{"book":"adl1182","page":197,"text":"فصل سوم\nمدنیت اوستائی\n\nعمومیات\nاقتضاآت محیط و نژاد : در سلسلهٔ تاریخ باستانی «آریانا» بعد از مرحلهٔ قبل‌التاریخ و دورهٔ مدنیت پیش از «ویدی» و «ویدی» که به مهاجرت عناصر آریائی از حوزهٔ اکسوس «باختر» و استقرار آنها به نقاط مختلف آریانا و ممالک همجوار هند و فارس منتهی می‌شود در حوالی هزار ق‌م ستارهٔ مدنیت درخشان دیگری طلوع میکند که میتوان آنرا «مدنیت اوستائی» خواند. مقدماتی که زمینه را برای ظهور این دوره آماده نمود در حوالی ۱۲۰۰ سال ق‌م چیده شده و از ۱۰۰۰ ق‌م به‌بعد اثرات مثبت آن طوری انبساط یافت که ازان کانون ثقافت و مدنیت بزرگ دیگری در شمال آریانا تشکیل شد و دامنهٔ شعشعه‌یاشی آن بصورت محسوس تازمانه‌های مقارن حملات اسکندر دوام نمود. «مدنیت اوستائی» در حقیقت دامنهٔ همان «مدنیت ویدی» است که هر يك بجای خود در همان کانون فروزان حیات آریائی در حوضهٔ اکسوس «باختر» مشتعل شده و هردو مانند مشعل درخشان یکی بعد دیگری در دامنه‌های کهسار و وادی‌های شاداب این سرزمین روشن گردیده و شعلهٔ درخشان آنها بعد از تنویر خطهٔ مستعد آریانا برحسب تقاضای وقت و مهاجرت پارهٔ قبایل به ماورای جبال هم تابیده است چنانچه به‌رنگی که در فصل دوم گفته شد اولی حوزهٔ سند و پنجاب را منور ساخت و دومی با پارهٔ مهاجرت‌های تازه‌تر و مخصوصاً کشور کشائی‌های شاهان مقتدر بخدی و بعض عوامل دیگر تاحوزهٔ بین‌النهرین را روشن نمود و در لباس تحول ازین هم بیشتر بخاك‌های غرب آسیا نفوذ کرد.","chars":1249,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00197.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/197","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/197","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}