{"book":"adl1182","page":182,"text":"(١٥٧)\n\nآنرا در کوزه های گلی و خم های بزرگ به صور مختلف ترسیم نموده و ضمناً میگویند : «جوی سوما مانند گاوهای شیری که به جنگلی داخل شوند درمیان خم ها میریزد.» یا اینکه : « ارباب انواع مانند پرنده بال کشاده و در میان خم ها نزول میکند . »\nمخلوط شدن عصاره سوما را در میان خم ها با آب به این تعبیر کرده اند که « گاوی بوغ زده و در چمن زاری دراید» یا اینکه : «وقتیکه سوما جامه ئی از آب برتن میکند با نوای سرود خوانندگان در میان خم ها دور میزند . »\nشعرای ویدی آب را معمولاً مادر سوما وعصاره اخیرالذکر را فرزند آب میخوانند . وقتیکه روحانیون شیر را با عصاره سوما مخلوط میکردند لباسی از پوست گاو در برمینمودند برای تصویر صدای ریختن مشروب سوما در خم ها شعرا اصطلاحاتی بکار برده و ضمناً چنین گفته اند : « قطرات شیرین سوما چون به جدار خم میخورد انعکاسی شبیه به غریو سربازان بلند میشود.» خود آواز ریختن مشروب مذکور را به کلمات غرش و بغرغر گاو وحتی غرش رعد تشبیه کرده اند و در چنین موارد سوما را با نرگاو خوانده و یا به آن تشبیه نموده اند و آب را که دران شیر مخلوط بوده یا نبوده به صفت ماده گاو یاد کرده اند .\nرنگ درخشان عصاره سوما که میتوان آنرا به زرد کم رنگ شیره های مهتابی امروزی تعبیر کرد چشم شعرا را بخود جلب کرده و آنرا در سرود ها به اشعه آفتاب که در عین زمان زرد گون و درخشان و حیات بخش است تشبیه نموده اند .\nچون سوما شربتی بود مفرح وقوت بخش ریشی ها مفتون اثرات آن شده و آنرا « شربت آسمانی» یاد کرده اند و حیات جاویدان را از شرب آن انتظار داشتند چنانچه آنرا (امریتا Amrita) یعنی فنا ناپذیر لقب داده بودند .\nاز پهلوی معتقدات به این عقیده بودند که سوما ثنا گو بنده و نوشنده خودرا","chars":1468,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00182.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/182","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/182","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}