{"book":"adl1182","page":138,"text":"( ۱۱۳ )\n\nبه تشکیلات سلطنتی آریائی در حوزهٔ اکسوس به عصری میکند که حیات آریائی\nکعلهٔ باختری بیشتر شکل مالداری بخود داشت ( ۱ ) .\nدر اوستا مخصوصاً در گویَشت Gos yast بصورت غیر مستقیم اشاره های به\nاین موجود نیمه انسان، نیمه نر گاو شده و اورا پادشاه شبان خوانده اند ( ۲ )\nو احتمال زیاد میرود که قرار نظریهٔ علمای روسی اسم « کیومرث » عبارت از\n« گومرد » باشد که تازه تمثال بر او از شمال اکسوس کشف گردیده است .\nبهر حال مقصود از تذکار این مطالب دوچیز است اول جامعهٔ آریائی در شمال\nهندوکش در بخدی مراتب حیات اجتماعی را در هر زمینه پیموده و امور اداری\nو حکُمفرمائی هم از روسای عشیره و اغیل و قبیله و قریه به بالاترقی کرده است\nچنانچه « کَوِیت » یا کَوِیت شاه که اورا « پادشاه شبان » خوانند یکی از مراحل\nمتوسطی است که امروز باسند و عکس نشان داده میتوانیم. دوم\nاینکه با کشف تصویر وهیکل « کَوِیت شاه » باراول یکی از اشخاص متذکرهٔ اوستا\nاز حوزهٔ اکسوس کشف شده و این امر علاوه براینکه ثابت میکند که اوستا مال\nاین حوزهٔ شاداب است این را هم وانمود میکند که شاهان متذکرهٔ آنهم همه\nازهمین جا (بخدی) حکمفرمائی کرده اند .\n« وی و ین دوسن مارتن » وقتیکه سرودهای ویدی را مطالعه میکند وحد\nمتوسط آنرا به قرن ۱۵ ق م قرار میدهد ، میگوید که : « درین عصر امپراطوری های\n\n(۱) بعضی‌ها کَوِیت شاه را شاه آریاها درآریا ناویجه میخوانند صفحه ۲۰ نوته سوم زند\nاوستا ترجمهٔ دار مستتر چاپ اکسفورد ۱۸۹۵\n(۲) در پنداهش کَوِیت شاه موجود نیمه انسان و نیمه نر گاو رسم شده و تصویری عیناً\nبهمین ترتیب ازسواحل راست اکسوس کشف شده. یکی از علمای روسی موسوم به « تریڤور »\nTrever به این نتیجه رسیده است که اسم کیومرث اصلاً « گومرد » بوده . از روی « گویَشت »\nاوستاصفحهٔ ۱۱۰ ، ۱۱۴ زنداوستا ترجمه دار مستتر چاپ اکسفورد ( ۱۸۹۵ ) معلوم میشود\nکه « یاما » و « هوسراوا » پادشاهان دودمان پیشدادی و کیانی بلخ از « گوس Gos » یا\n« گوسرون Gosurn » ( روان گاو ) استعانت خواسته اند .","chars":1711,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1182/00138.jpg","first_page":1,"last_page":527,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تاريخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1182/138","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1182/canvas/138","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1182/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1182_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}