{"book":"adl1176","page":90,"text":"و از نغان مبته » ( )\nب:- آب های معدنی\n۱- نمکسار دولت آباد : در علاقۀ دولت آباد مربوط حکومت تگاب شبرین\nبفاصلۀ ۵ میل طرف شرق شیخان چشمۀ وجود دارد که جزء مهم آن نمک\nبوده و آبیکه ازان خارج میشود بصورت مایع غلیظ سفید بنظر میرسد . همینکه\nمایع مذکور باطراف چشمه میریزد بشکل نمک سفید منجمد میگردد . زمین\nاطراف چشمه زه آب شور داشته در موسم زمستان که زه آب مذکور از زمین\nبروز مینماید چون اطراف زمین را تپه ها احاطه نموده آب آن حیثیت کول را\nبخود گرفته و بجای خود ایستاده میماند. در ماههای جوزا و سرطان آب مذکور\nخشک و نمک آن بشکل یخ بروی زمین منجمد میگردد. این ترتیب همه ساله\nدران حصه جریان داشته سال بسال ضخامت طبقۀ نمک منجمد شده ضخیم تر میگردد.\nزمین مذکور از شرق بغرب تخمیناً ٤ میل و از شمال به جنوب ۶ میل مساحه داشته\nومساحۀ مجموعی آن بالغ بر ٢٤ مربع میل میشود . این ساحه به نمکسار دولت\nآباد شهرت داشته همه ساله تحت ادارۀ یک مدیریت عمومی مربوط وزارت معادن\nدر حدود سه ملیون سیر نمک بشکل تخته از انجا استخراج وبداخل وطن بفروش\nمیرسد . استخراج در ماههای سنبله ، میزان ، عقرب ازان حصص نمکسار بعمل می\nآید که بمرور وقت ضخامت طبقه نمک ضخیم تر و برای استخراج مساعدتر\nمیشود، قرار معلوم بعد از مرور هر پنج سال ضخامت طبقه نمک باستخراج مساعد میگردد.\n۲- آب معدنی آستانه جان، از زیر معدن گوگرد آستانه چشمه آبی جریان دارد\nکه مزۀ آن تلخ و برای تداوی اکثر امراض مفیده شناخته شده است .\n۳- در جوار قریۀ مت تو مربوط علاقۀ داری درزاب چشمه نیست که ازان مادۀ ممو میاه یا\nفقرا لجهود مخلوط با آب خارج میشود ، تجزیۀ آن مر بوط باشخاص فنی است .\n٤- ارقریه شورچشمه، چشمۀ جاریست که آب آن مایل به سفیدی بو ده و شور است .\nه - در نزديك حمام چشمه چشمۀ آبی بنام کرک آب شهرت داشته و آب آن\nبرای مواشی گرگین که بآن شسته شود مفید میباشد .\n٦- چشمۀ خواجه گرکو که در علاقۀ در زاب واقع است آب آن طعم نوشادر را\nدارا بوده و برای امراض جلدی خیلی مفید ثابت میشود .\n۷- در نز دیك قریۀ کته تاش چشمۀ وجود دارد که آب آن شور است .\n۸- سمغ کول چشمۀ نیست که آب آن بدبو بوده و طرف شمال موضع تاش جواز\nو سر دره واقع است .\n۹- در درزاب از منطقه زمین همواری مشهور به شیر منگوچشمۀ جاریست که آب\nآن بکلی تلخ میباشد .","chars":1939,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1176/00090.jpg","first_page":1,"last_page":283,"title":"Armaghān-i Maymanah ارمغان ميمنه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1176/90","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1176/canvas/90","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1176/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1176_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}