{"book":"adl1176","page":225,"text":"صفحه\n« ارمغان میمنه »\n( )\n\nویسان بفرانس وجرمنی وهالیند هموار گردید، شهر قرطبه اندلس مرکز معارف\nوفنون بوده و ٣٠٠٠ مسجد و ٦٠٠٠٠ قصر عالی و ٧٠٠ حمام و ٨٠٠٠٠ دکان ودیگر\nهوتل ومسافر خانه‌ها وبیش از دومیلیون نفوس را دارا بوده است وکذا شهر غرناطه\nمدار دانش وهنر وپیشه وری گردیده وصد هزار جمعیت داشته ومحصلین اروپا\nدر دانش گاهای قرطبه وغرناطه واشبیلیه وبلد غه شمولیت ورزیده دانشور\nومعارف آگاه می‌شدند.\nدر شهرهای اسلامی دارالفنونها ودانش گاها وشفاخانه‌ها که معالجه\nوپرستاری آنرا رایگان بود تاسیس یافته علم ومعارف ترقی روزافزون داشت.\nمدرسهٔ عالیهٔ نظامیه وعالیه مستنصریه درشهر بغداد وجامع ازهر درمصر و دارالعلوم\nعالی هرات ودانشگاهای سائر بلاد مشهورهٔ اسلامی ومؤسسات مدنیهٔ بغداد، شام،\nسمرقند، اندلس، قیروان، مصر، استنبول وبلخ درعالم نامدار وبینظیر بوده است.\nدر علوم ودر ادبیات زنان ومردان همسری بلکه ادعای برتری داشتند\nوهزارها خوشنویس که پیشهٔ شان تحریر کتابها متدوله بوده\nاست درهرات وجـود داشتند ومهندسی‌های دانـا وماهر\nاسلام بودند که رود خانه‌ها حفر وجاده‌ها تمدید نموده اقسام معدنیات را کشف\nکردند، معدن آهن خراسان، سرب ونقره کرمان ونفت جارجيا، نمك وكوگردشمالی\nایران را بکار انداخته نتیجه‌های خوبی را بدست آوردند. در فارس\nودر اهـواز نیشـکر فـراوان کاشـته مـی‌شـد.\nوازکشورهای اسـلامی مقدار زیادی قند، شکر ونفت، عطریات،\nادویات کیمیاوی، در یوروپ ودر سائر ممالك فرستاده می‌شد و چرم اعلای\nمراکشی وصابون عراقی وکوگرد فارسی وبلور بصری و آبگینه حلبی و\nوکاغذ مصری پسندیدهٔ آفاق بوده است. ساعت و قطب نما وباروت\nودریشی نسوزنی از اختراعات شان بوده واستاد ابوالحسن، دوربین را وریاضی\nدان نامور محمد ابن موسی اعشاریه را با الجبر و مثلثات کشف کرده اند\nسرمُرتب نقشهٔ دنیا سید ادریسی وسیاح حیرت انگیز شرق محمد ابن عبدالله وسياح\nافریقا ابن بطوطه وسرطبيب شفاخانهٔ بغداد ابوبکر محمد ابن ذکریا الراضی و\nكيميا دان شهیر جابرالکوفی وعالم نامی ریاضی وسرينا نل بكر ویت زمین\nمحمد ابن موسی و دوبرادرش احمد وحسن ودانای کیفیت خسوف وكسوف ابن\nيونس واستاد هيئت البتانی وجراح ماهر ابوالقاسم زهراوی وهيئت فنيهٔ طب درقرطبه\nابوعبدالله وابو عثمان جزار ومحمد بن سعيد وعبدالرحمن حيطان وعلمای زبردست\nتاریخ طبيعی جلجل، ابوداود سلیمان ومسلم ابن احمد، ابوالقاسم مرجيطی\nوجغرافیا دان بزرگ مسعودی وفيلسوف وطبيب نابغهٔ نامدار بوعلی سینا میباشند.","chars":2088,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1176/00225.jpg","first_page":1,"last_page":283,"title":"Armaghān-i Maymanah ارمغان ميمنه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1176/225","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1176/canvas/225","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1176/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1176_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}