{"book":"adl1176","page":195,"text":"( )\n« ارمغان مینه »\nصفحه\n\nرا زنده وبگوش وطنداران رسانیده، صوتهای ایماقی، کریم خانی که همۀ آنها با چهار بیتی های پر سوز جلالی آرایش میافت شور وجدۀ تازه ئی بشنوندگان تولید کرد که حتی تا هنوز از هر زبان این چهار بیتی ها شنیده میشود وهم طرز های مذکور تا حال در بین شنوندگان کابل را دیو يك محبو بیت خاصی دارد، امروز همه (بنام سیاه موی وجلالی) آشنا شده اند و کمتر کسی را سراغ خواهید کرد که چندی از چهار بیتی های جلالی را در حافظه نداشته باشد .\nبیاد دارم که بعضی از نویسندگان کنجکاوو حساس ما چند سال قبل در اطراف معلوم کردن سوانح و کوائف دورۀ معاشقه ایندو عاشق دل باخته برآمده و یکی از آنها سطری چند بروز نامۀ «ملی انیس» نیز نوشته بودند از آنرو بهتر دیدم تا سوانح مفصل ایندو عاشق شهیر وطن ومشتی از چهار بیتی های پر جذبه جلالی را از مغلن گفته به «ارمغان» تقدیم بدارم تا ذواتیکه باین موضوع علاقه دارند از شك وتر دید سوانح ایندو دلداده رهائی یافته و از مطالعۀ نظم های عشقی و پر سوز مذکور لذت ببرند .\nسوانح مختصر سیاه موی و جلالی\nدر سال 1286 شمسی بقریۀ كرك برج آشکابا (که جلالی در یك چهار بیتی خود اشاره به آن نموده) تعلقۀ شهر ارمان که مربوط به حکومتی محلی چغچران ولایت هرات میباشد بخانۀ صوفی غنیمت طایفۀ تایمنی قوم غیبعلی دختری بدنیا آمد که مو های سیاه و دراز وچشم های درشت و دار با داشته و رخسارۀ آتشینش نشان میداد که روزی معشوقۀ طناز و مهوشی خواهد شد که هزاران دل در راه عشقش بسمل وار خواهد طپید وهزاران روح پروانه صفت در گرد شمع رخسارش جانفشایی خواهد کرد . مالاخره مو های سیاه ومجعدش که روزی بهزار صدها دل در بند داشت سبب شد مجتمعین اطراف طفل او را «سیاه موی» نام گذا اند .\nسیاه موی بعد از آنکه دورۀ کودکی را بپایان رسانید چنانیکه در اطراف هنوزهم معمول است که پسران ودختران خورد سال باهم یکجا درس میخوانند والدینش او را بمکتب خانگی فرستادند تا نزد آخوند قریه در حجرۀ مسجد درس بخواند باسواد و خواننده شود .\nسیاه موی پری چهرۀ طناز که برای اولین بار با وصف ساده و طفلانۀ خود وارد مکتب شده تمام طلبات وطلبای حجره از نظارۀ حسن بی نظیر وخدا دادش مات ومبهوت شدند، ولی قلب بیچاره وبی خبر جلالی بیشتر طپید وزیاده تر مضطرب گشت که گویا عواقب مشکلی را پیش بینی مینمود .\nملا جلال الدین متخلص « بجلالی» در خانۀ ملا محمد یوسف مرحوم بسال 1272 شمسی در قریۀ مذکور قدم بعرصۀ هستی گذاشته بود، جلالی و سیاه موی","chars":2082,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1176/00195.jpg","first_page":1,"last_page":283,"title":"Armaghān-i Maymanah ارمغان ميمنه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1176/195","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1176/canvas/195","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1176/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1176_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}