{"book":"adl1172","page":89,"text":"٦٢\n\nدر عوض عهد شکنی‌ها و تحقیر ذمه داری‌ها که با ایشان شده متفق الرای گشتند\nبر اینکه سفارت نفوذ طلب بیگانه را بر وفق روش پدران غیور خود از مملکت طرد نموده\nرجال مغرض اجنبی را، به کمال همت و بسالت از خاک کشور عزیز خویش رانده\nبه دم شمشیر آبدار حریت طرد ابدی نمایند [۱]\nچنانچه رویه مردانه آن‌ها مصداق این گفتار و کردار عالیجنابانه اوشان گواه\nاین اظهار آمده. لهذا برای یاد آوری احوال اجمالی سابق ولاحق ملت موصوف\nاساس بیان گذاشته عادات و اخلاق و طرز حکومت و اوضاع بلاد افغان را در چند فصل به\nوتیره ذیل بیان می‌نمایم.\n\nفصل اول در وجه تسمیه افغان\nفارسی زبانها این قوم را به لفظ افغان می‌شناسند و وجه تسمیه این اسم را چنین\nنگاشته‌اند:\n«هنگامیکه» بخت نصر ملت موصوف را زیر فشار اسارت گرفت از درد و اندوه\nزیاد آه و فغان میکردند بجهت همین فریاد و فغان بفارسی ایشان را افغان می‌گفتند\nواز همان آوان به همین نام نامیده شده‌اند [٢]\n\n[۱] تشریحات این موضوع را در فصول آتیه، جناب مؤلف به رشته تحریر کشیده و مکاتباتی که بین اعلیحضرت\nمعین الدین امیر شیر علی خان و نائب السلطنه هندوستان رد و بدل شده در تایمز لندن نشر گردیده\nاست، انشاالله تعالی در مقام مناسب در حاشیه نقل خواهد شد. مترجم\n(۲) تاریخ فرشته می‌نگارد تا ١٤٣ قمری هجری افغانها در دره‌های کوه سلیمان اقامت داشتند و همه ساله\nدر فصل زمستان با هندوهای قایض دامنه هامی جنگیدند باشندگان کوهستان کابل بطرفداری\nآنها شتافته و ایشان متفقاً در ماوراء کوه سلیمان به سمت هندوستان بالای هندوهای آن سامان\nحمله برده بعضاً هندوها را دورتر از رود سند هزیمت میدادند و گاهی شکست خورده بار دیگر\nدر دره‌های کوه سلیمان می‌در آمدند چون کوهستانی‌های جوانب کابل مراجعت می‌کردند\nدوستان و احباب از گذارشات برادرهای خود استفسارات می‌نمودند آنها در جواب میگفتند که ایشان\nرا بنام «افغانها» یاد کنید زیرا آن جا هرچه هست آه و افغان است. مترجم","chars":1647,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1172/00089.jpg","first_page":1,"last_page":251,"title":"Ḥayāt-i Sayyid Jamāl al-Dīn Afghān حيات سيد جمال الدين افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1172/89","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1172/canvas/89","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1172/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1172_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}