{"book":"adl1172","page":79,"text":"٥٦\n\nثقافت علمیهٔ سید جمال الدین\nآیا که میتواند ثقافت علمیهٔ او را تعریف نموده و یا در آن خصوص تکلم نماید\nسید از آن علماء زبردست و منحصر بفردیست که کسی با او همسری کرده نمیتواند.\nآری سید جمال الدین از جنبه و ناحیهٔ علمی مافوق همه بود از نقطهٔ نظر وسعت معلومات\nو مهارت در علم و کثرت اطلاع که میتوانست که با سید پیش آمده و تفوق بیابد؟\nکه میتواند که قوت محاجه در مقابل با سید داشته باشد و حال آنکه او دارای بداهت\nقویه، قریحهٔ آتشین و ذکاء مفرط بوده است؟\nکه میتواند که با سید مناظره نماید در صورتیکه او صاحب براهین روشن، ادلهٔ\nواضحه، قضایای منطقیه و نتائج محققه دانسته میشود؟\nکه میتواند که در مقابل این فیلسوف عبقری و صاحب دها و این حکیم ماهر\nو عالم یگانه ایستاده گی نماید؟\nبلی کسی با او یارای گفتگو و مخاصمه را نداشت ماسوای آنانیکه سید آنها را\nملزم می نمود. امام محمد عبده از سید چنین میگوید:\nجهت دانستن مقدار علم سید همین شاهد بزرگ کفایت میکند که او با کسی کینه\nنورزید مگر آن شخصی که با او بنای کینه میگذاشت و هیچ عالم با او مجادله نورزید\nمگر آنکسیکه سید او را ملزم میگردانید. اروپا ئیان این مسئله را کاملا اقرار\nو اعتراف نموده اند. پس اگر بگویم که او در قوت ذهن و وسعت عقل و نفوذ بصیرت در\nدورهٔ خود از همه بیشتر بوده است البته مبالغه نکرده ایم.\n\nادیب اسحاق میگوید\nاز عجائب ذکاء سید جمال الدین یکی اینست که زبان فرانسه را در کمتر از سه ماه\nبدون استاد یاد گرفته و حروف هجاء آن را بذریعه تعلیم صرفدر مدت دو روز\nتحصیل نمود. او حرکت معارف از و پا را تتبع نموده در خصوص مکتشفات عصریه","chars":1375,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1172/00079.jpg","first_page":1,"last_page":251,"title":"Ḥayāt-i Sayyid Jamāl al-Dīn Afghān حيات سيد جمال الدين افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1172/79","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1172/canvas/79","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1172/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1172_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}