{"book":"adl1172","page":55,"text":"٣٤\n\nو قوة فعلی در معلم و قوه انفعالی در متعلم از جمله قوة فاعلی است و قوه تأثر و قبول\nصنعت گفته نمیشود لهذا قید قوه فاعلی لازم است .\nو قوة فاعلی زمانی صناعی شده می تواند که این قوه در موضوع خود راسخ\nباشد و اعمال بصورت دائمی بوضعیت منتظم ازان صادر شود .\nو قوه حالیه که آناً فاناً پیدا میشود و زائل میگردد صنعت گفته نمیشود و\nکارهائی که فعل آن زیر سیطرهٔ فکر نباشد هم صنعت نیست مثل تأثیرات طبیعی اشیاء\nاز قبیل قوه سوزانیدن آتش یا قوة امتداد دهنده حرارت و جمع کننده برودت .\nکه صنعت بشمار نمیرود وا گر فکر صحیح نباشد مثل سو فسطائی ها\nکه از تمام بدیهیات منکر است یا اینکه دارای غرض محدو د ا لذات نباشد\nمثل اعمال يك جدلی که با هر چیز از راه جدال پیش آمده و تردید\nهر دلیل ر امی نماید و تمام فکر خود را در ازالهٔ براهین دگر ها بصرف\nمیرساند این نیز صنعت نیست زمانیکه در وجود کلی عالم نظر شود انسان\nبه علم یقین می داند که اکثر صور و کمالات آن زیر اثر قوای طبیعی و احساسی\nاست از قبیل نشو نما دفع و جذب یا طلب غذا ء و گریختن از اشیائیکه بدن را اذیت می رساند\nاما عموم افعال كولی به ترتیب عقلی مرتب میباشد و مقصدها از ترتیب عقلی این است که\nغایات و مقاصد ازان مد نظر باشد تا فوائد کمالی که نظام کلی را محافظه می نماید بدست آید.\nزیرا عقل بر خلاف حس اول کلی تامی را می بیند بعد ازان بسوی جزئی\nتدریجی ترقی می نماید نه برعکس آن .\nطوریکه زنده گانی بدون غذاء و لباس انجام نه می پذیرد و غذاء و لباس جز\nاز زراعت و اهنگری و نجاری صورت نه می بندد. و نان بدون آسیا کردن و پختن بدست\nنمی آید هكذا حیات اجتماعی بدون صنائع قوام نه می یابد حیوان قوای دافعه\nو جاذبه را در بدن خود از انسان کامل تر دارد لهذا برای بقاء نوع خود\nبدون تناسل دیگر خد مت کرده نمی توانند .","chars":1531,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1172/00055.jpg","first_page":1,"last_page":251,"title":"Ḥayāt-i Sayyid Jamāl al-Dīn Afghān حيات سيد جمال الدين افغان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1172/55","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1172/canvas/55","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1172/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1172_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}