{"book":"adl1164","page":54,"text":"ـ ٤٩ ـ\n\nپس سیلاب مقید سه نوع است : ـ یك ساكنی ـ دوساكنی\nسه ساكنی .\nدر سیلاب دو ساكنی وسه ساكنی ساكن اكثر\nحرف علت می آید .\nونیز در سیلاب سه ساكنی حرف سوم غالباً ( ت ) باشد\nوحرف دوم ( خ ـ س ـ ش ) مثل : ریخت ـ كاست ـ چاشت و نادراً\nغیر ازین حروف نیز آید مثل : ( كارد ) ودر كلمات این ابیات\nوزن عروضی اعتبار یافته وازخیمة هجای مقید اکثر تحلیل بدو\nهجا گشته که عبارت از مقید و مطلق باشد مثلا كـلمه ( هیچ )\nدر اصل یك صدای است ولی باعتبار ون عروضی بدو هجا تحلیل\nیافته : ( هی ـ ج د ) ابیات وزنهای مختلف ارد واین اختلاف بسبب\n\nحرف متحرك در فارسی برای خود نشانی مقرر ندارد ولی متحرك در آخر کلمه نشان دارد و آنهم مخصوص\nفتحه باشد و عبارتست از ( ه ) خفی در مانند این کلمه ها جامه ـ خانه ـ ریزه . ها درین سه کلمه نشان فتحه\n( میم و نون و زا ) هست که در آخر واقع شده اند و نیز ( ه ) در آخر كلمة ( چه ـ که ) نشان كسره باشد\nو ( حقيقةً ( ه ) در ین دو کلمۀ هم نشان كسرۀ ما قبل باشد و هم خودش پای ساكن تلفظ شود .\nمدکه عبارتست ازین ( آ ) هم نشان فتحه است در آغاز کلمه که الف در اول دارد و آنرا الف ممدوده\nگویند مانند ( آب آینه ـ آسمان .\n( ء ) همزه نشان کسره باشد ولی مخصوص در آخر همین کلمات که های خفی در آخر دارند مثل ( خانة شما )\nو بلکه درین صورت این همزه خودش مكسور تلفظ شود پس خودش هم حرف حساب شود وهم نشان كسرۀ خود .\n( و ) واو نشان ضمه باشد در آخر و در میان دو کلمه آید و در کتابت تعلق گیرد با بتدای کلمۀ مابعد\nولی در نظم و محاورۀ عموم آخر کلمۀ سابق بواسطۀ این واو مضموم تلفظ شود .","chars":1360,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1164/00054.jpg","first_page":1,"last_page":87,"title":"Adabīyāt : ṣinf-i sivvum-i Rushdīyah ادبيات","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1164/54","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1164/canvas/54","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1164/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1164_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}