{"book":"adl1163","page":989,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (۳۹۶) حسن سیرت عمر رض\n\nبرزمین گذار شاید که خداوند جبین مرا که بر زمین مشاهده نماید رحم بر بیچارگی\nو ذل و افتقار من نماید سر او را بر زمین نهادم که رخساره های مبارک برخاک مالید\nو فرمود وای بر عمر و وای بر مادر عمر که اگر خداوند مغفرت نکند عمر را مر ا بر حرمان\nپدرم رحم آمد گفتم ای پدر زانوی من بزمین برابر است سر تو را بزانوای\nخود گذارم فرمود که سرم را بر زمین گذار مادر نباشد ترا مثل که ترا امر میکنم\nسر او را بر زمین نهادم رخساره خود را بر خاک چسپانید و فرمود ویل باد\nمرعمر و مادر وی را اگر نیامرزد خداوند عمر را و عفو از سیئات نکند بعد\nاز ان فرمود که چون موت من تمام شود بشتاب به برید مرا بحفره که برمن\nکنده اید اگر آن بر من خیر باشد زود تر بخیر برسم و هر گاه خیر نباشد زود تر\nاز رقاب شمایان خلاص شوم پس از وصیت گریه نمود گفته شد که چه چیز بگریه\nآورد ترا یا امیر المومنین فرمود که میروم بجناب ی بی الهی و نمیدانم که بجنت\nمیبرد مرا خدا وند یا بدوزخ عاقبت معلوم نیست از ان جهته میگریم\nعروہ بن الزبیر میفرماید چون حضرت عمر رضی الله عنه زخم زده شد مردمان\nگفتند که خلیفه بعد از خود گرفته فرمود که اگر ترک کنم شمایان را بدرستیکه\nبهتری از من ترک نمود شمایان را که خلیفه بگیرم بهتری از من بعد از خود\nخلیفه گرفت یعنی پیغمبر خدا صلی الله علیه و سلم اگر عبیدة بن الجراح حیات\nمیداشت خلیفه میگردانیدم وی را اگر خداوند سوال میکرد از من باره\nخلافت او جواب میدادم که از نبی تو شنیده بودم که میفرمود که عبیده\nبن الجراح امین امت من است و اگر سالم مولی حذیفه در حیات بودی\nاو را خلیفه میساختم اگر پروردگارم در خلافت او سوال میکرد جواب\nمیدادم که از پیغمبر تو صلی الله علیه وسلم شنیده بودم که میفرمود\nکه سالم چنان محبتی بخدا وند دارد که اگر از اخد آوند ترسد معصیت\nنمیکند چه جای اینکه بترسد خدا وند را مردمان گفتند که چه میشود\nکه بعد از خود عبد الله پسر خود را خلیفه خود گردانی در اسلام قدیم است\nو سزاوار خلافت است و بروی فضایل تمام است فرمود که بس است\nال خطاب را که یکنفر از ایشان را خداوند از احوال عدل در ادرسی\nبر امة محمد صلی الله علیه و سلم پرسید و هر آینه دوست داشتم که بیرون\nشدمی از دار دنیا برابر نه گناه میداشتم و نه ثواب بعد ازان مردمان","chars":1948,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00989.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/989","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/989","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}