{"book":"adl1163","page":804,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (۲۱۱) فتنه وهابی ط\n\nدیگر آمده که آن حضرت در سفر وقت اقبال لیل میفرمودند که یا ارض ربی و ربک الله\nو نیز در حین زیارت قبور میفرمودند که السلام علیکم یا اهل القبور\nو ایضا در تشهد مأثوره که در حق هر مسلمان قرائت آن واجب است صورت\nنداء و تلفظ السلام علیک ایها النبی موجود است هم در حین حیات\nانحضرت و هم از وفات و بالجمله از انچه ذکر نمودیم معلوم شد که ندا توسل\nبغیر خدا تا اعتقاد تاثیر از ان غیر نباشد و نافع و ضار دانسته نشود محرم\nو ممنوع نیست و اگر در منادی و مستعان به من دون الله معتقد\nتاثیر گردد بدایره شرک در آید و نیز مجرد اسناد فعل بغیر خدا کافر نگردد\nچنانچه گوید این دوا مرا نفع کرد یا این طعام مرا سیر گردانید یا این اب سیراب\nساخت یا دعاء فلان مرا شفا داد و امثال ذلک در این اسناد بر مجاز حمل\nمیشود و قرینه بر مجاز دیانت و اسلام مسلمان است پس تا معتقد تاثیر\nحقیقی نشود کافر نگردد و هیچ مسلمانی با مجرد صدور این کلمات کافر نباید گفت\nو احتیاط باید کرد و در انچه ذکر نمودیم در رد مذهب وهابیه اجمالا کفایت است\nو کسی را که طالب زیادت است رجوع بكتب مبسوطه لازم است و چون\nابن عبد الوهاب با اعوان و انصار خود بدعوت مذهب خبیثه قیام نمود و بتکفیر\nمسلمانان عالم اعلان و اصرار کرد رفته رفته بومانیها بر قبایل شرق تسلط\nیافتند و بعد از ان بر خاک یمن و حجاز و حرمین و بعضی از ممالک شام\nتا حدود مزیر یب تلک یافتند و روز بروز مذهب خبیثه او رو با نتشار\nداشت و باطراف و اکناف مبلغان میفرستاد و عقاید مردم را تباه\nمیگردانید تا اینکه جمعی از علماء خود را بر اثر دیج عقیده خود بحرمین فرستاد\nو مقصود آن که عقاید اهل حرمین را فاسد گردانند و شبهات و تخلات ایشانرا\nمثل سایر ناس از راه به برند علماء حرمین بران معنی وقوف یافته همگی\nجمع شدند و همراه شان بمباحثات علمی و حج قویه مناظره فرمودند و بعد\nاز مناظرات قویه ایشان را الزام و اسکات کرده از مدافعه عاجز\nو فساد عقیده شان و ضلالت و غوایت و اشتمال عقیدت شان بکفرت\nبر عموم و خصوص واضح و لایح است بعده بدستخط کل علماء بحضور قاضی مکه\nفتوی نوشتند که صاحب این عقاید فاسده که نسبت کفر بر مسلمانان می نماید\nو این چنین عقاید شنیعه را دار است کافر است و هرکس که باین مذهب","chars":1913,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00804.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/804","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/804","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}