{"book":"adl1163","page":764,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (171) عزیمت اللہ شریف و آراستن الا کی درین\n\nفتوالی برون نمودند که سلاطین بحج نمودن مکلف بخیاستند این\nسخن که بسلطان رسید غضب شده و بسخن مفتی اعتنائی نکرده مفتی\nهم با اصحاب خود بنای شورش عسکر را گذاشته و عساکر در جایی که آنرا\nآت میدانی میگفتند جمع شدند و همه بر قتل وزیر اعظم دلاور پاشا و\nضابط حرم سلطانی و دفتر دار و معلم سلطان مولا عمر در خیال\nعسکریان این رسیده بود که همین اشخاص سلطان را برفتن حج امر\nنموده اند و درین روز عسکر بیالجه از ظهر بر خانه معلم سلطان هجوم\nنموده اموال آنرا تاراج نموده میخواستند خودش را نیز بکشند مگر\nاو را نیافتند در وقت عصر علما بزرگ نزد سلطان آمده و ازان خواهش\nنمودند که وزیر اعظم وضابط حرم را بدست عسکریان دید و یا خود\nبکشد شاید که فتنه آرام شود باین مسئله خیلی ابرام نمودند مگر سلطان\nاین سخن را نشنید درین روز عسکر بعضاً متفرق شده و فردای آن که روز\nپنجشنبه باشد کاملا مسلح اجتماع نموده و بمسجد جامع جدیدی که آنرا\nسلطان احمد تعمیر نموده بود جمع شده قاضی عسکر وقاضی شهر را نزد\nسلطان روانه نموده و همان جماعه را که خیال قتل شانرا نموده بودند\nدرخواست نموده وسلطان قبول نکرده این رفت و آمد الی ظهر دوام\nداشته عسکر بیا از انتظار زیاد ملول شده بر دارالخلافه هجوم نمودند\nو دران جا سلطان مصطفی را دیدند که در موضع حبس بر یک فرش\nکهنه خواب است و دو نفر خادمهای کنگ پیش رویش و خادم آن\nکه درویش آغا نام داشت هم نزدیش ایستاده است مصطفی که بیدار\nشد و آن حال را دید تصور نمود که برای قتلش آمده اند و آن هم بکمال\nتسلیم گلوی خود را نزدشان دراز کشیده که من بقتل حاضرم سپاهیان بر پای\nپایش افتاده و فریاد نمودند که ای سلطان لشکریان تو در بیرون برای\nتو انتظار میکنند بخیز و با ما برو و آنرا گرفته در میدانی جنینه حاضر نموده و بر\nاسپ سخی سوار کرده و آنرا بطرف مسجد جامع بردند و چون سلطان عثمان\nازین واقعه خبر شد متحیر گشته و حسین پاشای وزیر اعظم سابقه را با خودگرفته\nو بخانه ضابط سپاه برده و برایش گفت میروی خاطر سپاهیان را\nبدست می آوری و برای هر سپاهی پنجاه شریفی و پنج گز چوخه میدی واین","chars":1819,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00764.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/764","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/764","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}