{"book":"adl1163","page":762,"text":"فتوحات اسلامیه جلد ثانی\n(۱۶۹)\nاولین غزوه سلطان عثمان\n\nآنرا مبایعه نموده وکسی باقی نماند وسلطان مصطفی هنوز نزد والده\nخود خواب است وبعد مصطفی آقا نزد مفتی وقائم مقام وزیر روانه و آنها\nنیز آمده معیت کردند وبعد اینها نزد سلطان مصطفی پیش از بامداد رفته\nوآنرا طلب نمودند وآن هم بیرون شده گفت چه خبر است که باین وقتی\nآمده اید اول کسی که بتکلم آغاز نمود شیخ الاسلام اسعد بود که گفت امروجه\nسلطنت مختل گشته ودشمنان بر ما مسلط شده و ما از ضایع شدن\nمملکت بخلی بترسیم و هرچه مینگریم می بینیم که تو لایق سلطنت نمی باشی سلطان\nمصطفی در جواب گفت من همگز از شما سلطنت نخواستم ونه اراده کردم\nونه مصلحت خود را همان می بینیم نفری مذکور گفتند که ما باین سخن اکتفا نمی کنیم\nو باید که تو با ما رفته و برادر زاده خود (عثمان) که انرا بر تخت نشانده\nایم معیت کنی سلطان مصطفی (با شهامت) گفت خداوند بآن\nمبارک کند من با او مخالفتی ندارم این را گفته ورفته با ان بیعت نمود\nنفری مذکور گفتند که اکنون میرویم و تمام وزراء وارکان سلطنت را دعوت\nمیکنیم و باید تو بر خلع خود شهادت دهی سلطان مصطفی این را نیز قبول\nنموده وآنرا رو قاضی عسکر حاضر شده وجهت خلع آنرا باحضار شخص سلطان\nمخلوع رسانیده و قائم مقام اسمی صو باش ورقه را که گفته بود\nنوشته و در آن او را امر نموده بود که بخصوص عزل سلطان مصطفی و\nسلطنت سلطان عثمان در شهر جار کشد واین جار هم زده شد وکسی\nنبود که مخالفت کند و این روز چهارشنبه هشتم شهر ربیع الاول سنه یکهزار\nو بیست و هفت بود سلطان عثمان از بهترین سلاطین بوده صورت\nوسیرت با طبع وخصلت آن بی نظیر بوده ادب وحیا و وعرفان وشجاعت\nو سوار کاری آن در هیچ کدام امائل واقران آن وجود نداشت در\nترکی شعر خوب میگفت.\n(اولین غزوه سلطان عثمان)\nگفتیم که محمد پاشای صدر اعظم بجنگ عجم رفته بود چون از خلع سلطان\nمصطفی واقف شد از ان جابرای اینکه از غزل کننده سلطان\nمصطفی انتقام بگیرد بدارالسلطنه شتافت وچون بدارالسلطنه\nآمده واز حقیقت مسئله واقف شد سکوت نموده و بوقت سلطنت سلطان عثمان","chars":1735,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00762.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/762","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/762","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}