{"book":"adl1163","page":614,"text":"فتوحات اسلامیه جلد ثانی\n(٢٤)\nبازگشت تتر از بلاد قبچاق واستمزار خوارزم گره وتصرف تاتار با خراسان را\nخود را مأمون می پنداشتند حمله در شدند روسها و قبچاقها فراری هم پایداری\nنموده طرفین آنقدر پافشاری کردند که تا بر نخ نظیر آنرا یاد نمیدهد بالآخره تتر با غالب و\nروس و قبچاق سخت شکست خورده همه مال شان بغارت و اگر شان زیر تیغ\nرفتند و یکی از ایشان زنده مانده بوطن خود بحال بسیار اسفناک مراجعت نمود\nجماعتی از تتر با نیز ایشانرا تعقیب کرده دیار و قصبات شانرا ویران و تاراج نمودند.\n«بازگشت تترانه بلاد قبچاق و رعیت مملکت خود»\nبعد از آنکه تتر بلاد روس را تا راج کردند بنپایی مراجعت و قصد بلغان را در اواخر\nسنۀ شش صد و بیست نمودند بلغاریها که ازین مسئله واقف شدند برای دفاع\nشان بر آمده و کمین نمودند همین که تتر با از مواضع کمینگاه تجاوز نمودند بلغاریها\nاز هر طرف ایشانرا زیر تیغ گرفته اکثریت نرا تلف نموده عدهٔ قلیلی از ایشان\nباقیمانده و بسوی فرمانده خود چنگیز خان مراجعت نمودند قبچاق های فراری هم بعد از\nآنکه وطن خود از ایشان پاک یافتند بوطن مراجعت نمودند راه تجارتی قبچاق که\nدرین مدت بواسطه تتر با مسدود شده بود هم بعد از فرار تتر با باز شده\nبازار سنجاب و قندز و باقی امتعه باز گرم شد این است آخر کار و بار تاتار با می مرز\nکه با برای اینکه سلسله سخن گسیخته نشود اولاً ایشان را تذکار نمودیم.\nکارهائی که تترها در راه انجامر بعد بخارا بدستور دادند»\nکارهای را که تتر مقربه که حسب حکم چنگیز خان به تعقیب محمد خوارزم شاه روانه\nشده بودند کاملاً تذکر نمودیم اما چنگیز خان پس از انهزام خوارزم شاه و فرستادن\nتتر های مقری لشکر یان خود را بچند حصه تقسیم نموده یک حصه را بدیار فرغانه وحصه\nدیگر را بجانب ترند دیگر دسته را بجانب کلانه که قصبهٔ بسیار طبعی و بر ساحل جیحون\nبود فرستاد هر کدام از بنها بطرف مرجوعه خود رفته وقایع شده و کمال قساوت\nهمه اهالیات دست خود را در حصه خود کار فرما شده و همه بعد از فراغت نزد\nچنگیز خان بسرقند مراجعت نمودند که چنگیز خان از ینها فوج دیگری ترتیب کرده\nو ایشان را از جیحون عبور داده متوجه خراسان ساخت.\n«تصرف تاتارها خراسان مرا»\nپس از آنکه سپاه عازم خراسان از جیحون عبور نموده قصد بلخ را نمودند اهل بلخ\nاز ایشان با مان خاسته و در سنۀ ششصد و هفده امان یافته کسی متعرض شان\nنشد تنها یک شحنه از طرف خود در آنجا مقرر نموده بسوی روزان و","chars":2037,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00614.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/614","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/614","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}