{"book":"adl1163","page":360,"text":"فتوحات اسلامی\n(۳۴۲)\nفتح سومنات\n\nشده منهزم ساخت و بهان از شکست بعد بجانب منا از بیابان کم آبی علفی درانش\nدر بین راه بیست هزار مرد جنگی سکان آن بیابان بدیشان تصادف نموده مقاتله\nنمودند لشکر سلطان آنها را شکستی داده تا گماشان غنیمت گرفتند واز آنجا\nگذشته خود را به دبو لواره رساندند و آن مسافت دو منزل است از سومات\nاهل قلعه برجا خود ثابت مانده جی جانشدند برگان که سومناتایشانرا از دشمنان\nرہائی میدہد تا اینکه سلطان مذکور قلعه را متصرف شده، اهل آنرا بقتل رسانید\nاموال شان را نهب و تاراج نموده قصد سومنات را کرد در روز پنجشنبه پانزدهم\nذی القعده بنواحی سومنات رسید در کنار در یا قلعه بود که موج در یا بفصیل آن\nمیرسید مشاهده نمود که خلقی بسیار بر دیوار قلعه بر آمده اند و بامید فتح را بر مسلمانان\nدارند زیرا که جمله واثق اند که معبودشان جمعی را که قاصد آن دیار شده اند هلاک\nخواهد کرد روز دیگر که روز جمعه باشد لشکر اسلام مقاتله بحرب شغال ورزیدند\nهندویان چنان حربی را مشاهده کردند که هرگز به خیال شان نگذشته بود اقصد\nسردیوار را از ترس تیراندازان خالی گذاشتند غازیان نردبانها نهاده بدیوار\nحصار بر آمده بآواز بلند تکبیر گفتند ہندویان چون آواز تکبیر را شنیدند جنگ\nسخت آغاز نمودند و جمعی از ایشان به پیش سومنات رفته در خاک غلطید با تضرع\nوزاری ازان نصرت و یاری خواستند چون شب آمد از یکدیگر جدا شدند بعد\nکه صبح شد مسلمانان باز روی بمقاتله نهادند اکثری هندو یان را بقتل نمودند تا اینکه\nایشان گریخته داخل بتخانه گردیده بدرب بتخانه مشغول حرب شدند وافواج تازه\nبر سبیل نوبت داخل بتخانه شده بتها را بغل گرفته بدو خواسته واپس آمده\nمحار به مینمودند و کشته میشدند تا بسیاری شان بقتل رسید و بقیه شان در کشتیها\nنشسته رو بگریز آوردند مسلمان تعقیب شانرا نمود بعضی شان را قتل و بعضی را\nغرق نمودند و آستانه که سومنات در ان بود طول و عرض تمام داشت چنانچه پنجاه\nو شش ستون مقایه سقف آنرا کرده بود در و کش آن ستونان از قلعی بود سومنات\nاز سنگ تراشیده طولش بمقدار پنج زرع بود سه زرع آن ظاهر و دوزرع آن در بنا\nمخفی و صورت مصوره هم نداشت چون یمین الدوله آنرا گرفت و شکست بعضی را\nسوختاند و بعضی را بار نمود فرمود تا به غزنین برند و در آستانه مسجد جامع بندازند\nو خانه بتخانه تاریک بود و روشنائی آن از قنادیل جواهر معلقه بود و در ان خانه زنجیر\nطلائی آویزان بود و دران زنجیر زنگ بود که چهل و پنج من وزن داشت هرگاه پاره","chars":2075,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00360.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/360","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/360","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}