{"book":"adl1163","page":197,"text":"فتوحات اسلامی\n( ۱۸۴ )\nغزوه بلاد سوس و قایع افریقیه\n[margin: قابس در ان ایام طرابلس سفاقس و ساحلی و در اعمال شخصیم بهجه در هفت در قیروان از مضافات دجمه مو ساسا در اعمال زاب بد در غزاوه نه روز از اعمال افریقہ قلمیله شهر بیت در اندلس ۴۱۰]\nاین سباب تاریخ را تا این زمان قصور حسان می نامند و کاہنہ تمام افریقیه را مالک شد و باہل افریقیہ بدفتا\nو بیداد و ظلم را پیشه نمود بعد عبدالملک لشکر و اموال بسیاری بحسان فرستاد و انهارا امر بمقابله کاہنہ و فتنہ\nافریقیه نمود حسان شخصی را از طرف خود پنہانی با مکتوبی در نزد خالد ارسال نمود تا احوال او را نزد خالد که\nبحضور کاهنه بود معلوم نماید خالد احوال غرقہ بر بر را رقعہ نوشت و در میان تان پنهان کرده تسلیم شخص\nمذکور نمود و بسرعت حسان فرستاد بعد ازان کاهنه پریشان و ژولیده موی برآمد و میگفت\nای ملک مایان در میان طعام مردمان رفت هر قدر شخص مذکور را جستجو نمود نیافت آنشخص نزد حتا\nرسید و همان رقعه در میان نان سوخته شد و بود باز همان شخص با حان در نزد خالد واپس فرستاد خالد\nثانیا نیز رقعه را بمضمون سابق تحریر نموده در میان تاش نهین اسب کرده به حسان فرستاد حسان تو د کر دیرو\nچون کاهنه رفتم شخص به همراه رقعه دانست گفت که مردمان غرب اراده تصرف شدن شهرها و طلا نفرم\nما را دارند و مایان اراده کشت زار با و چراگاه را داریم و دیگر مصلحتی نمی بیستم جز اینکه خرابی نمائیم بلاد\nافریقیه را تا اینکه آنها ازین طلا مایوس شوند پس مردمان را بجهة تخریب بلاد امر و مقر رنمو د\nبناها و حصار ها را خراب کردند و اموال آن ولا را غارت کردند و این\nخراب شدن اول افریقیه بود چون حسان به بلاد افریقیه نزدیک شد جمعی\nاز اہل روم حسان را ملاقات نموده و از جور کاهنه به حسان استغاثه نمودند و\nاز ظلم کاہنه شکایت کردند حسان از استغاثه و شکایت ایشان خشنود\nگردید و بطرف قابس رفت اهل قابس با اهل و اموال خود حسان را\nملاقات کردند و اطاعت نمودند واہل قابس سابق ازین از دست امراء\nخود محصور بودند و حسان در قابس عاملی مقر رنمو ده خوا بطرف نقزاوه رفته دورت\nجهت اینکه راه نزدیک شود واہلی قفصہ اورا اطاعت کردند حسان به\nولایت قسطلینہ غالب شد چون احوال قدوم حسان بکاہنہ رسید ہر دو پسر\nخود و خالد را که بچه خوانده او بود بحضور خود خواست و برای آنها گفت\nکه من کشته میشوم و شمایان در نزد حسان رفته و از ان امان بخواهید\nبعد ازان هر سه نفر در نزد حسان آمده و ہمراہ او بودند و حسان بمقابل\nکاہنہ رفت و کار زار سخت نمود تا اینکه مردمان گمان ضعف مسلمانها را\nنمودند حضرت خیر الناصرین مسلما نا نرا فتح و نصرت کرامت فرموده\nبربری ہا مغلوب گردیدند و لشکر کاہنہ شکست خورده کاہنہ دستگیر و کشته\nشد و بربری ها از حسان طلب امان کردند حسان امان ایشا را قبول نمود بشرط اینکه دوازده\nپرا ز نفر عسکر از مرد ماهی و بر برشته با تفاق شکر اسلام مشغول مقاتله و مجاهد، با دشمی باشند و بربری با این رو\nقبول","chars":2465,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00197.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/197","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/197","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}