{"book":"adl1163","page":196,"text":"فتوحات اسلامی\n(۱۸۳)\nغزوة بلاد سوس و قلاع افریقیه\n\nلشکر جرار و نفری بیشمار را آماده نموده حسان بن نعمان را سرکرده ایشان مقرر کرده بجانب افریقیه\nفرستاد که تا آنزمان چنین لشکر بزرگ بشوکت در افریقیه هرگز داخل نشده بود چون داخل قیروان\nشدند از انجا بسوی قرطاجنه روان گردیدند و پادشاه انولا بزرگ ترین ملوک افریقیه\nبود و هرگز مسلمانها بانو لا مقاتله نکرده بودند و در ولایت قرطاجنه که رسیدند واز\nمردمان رومی و بربر بلا نهایه دیدند با آنها مقاتله نموده ایشان را محاصره و بسیاری\nآنها را مقتول و اسیر و محصور نمودند و از مسلمانها نیز بسیار مقتول گردیدند چون رجال را\nمشاهده نموده اجتماع آرا، شان بگریختن شد بنا بران برکشتی های خود سوار شده بعضی\nبصقلیه و بعضی به اندلس رفتند و حسان با شمشیر های تیز داخل قرطاجنه شده قتل\nو غارت نموده اسیر بسیاری گرفتند و لشکری خود را بگرداگرد انولا فرستاده بجما عتیکه\nقتال مینمودند مردمان از ترس نزدحسان آمدند حسان ایشان را به خراب کردن\nقرطاجنه امرنمود و انها بقدر طاقت از قرطاجنه خراب و ویران کردند بعد ازان\nخبر به حسان رسید که روم و بربر در شهر صطفوره و بنزرت اجتماع نموده حسان\nبسوی آنها رفته با ایشان مقاتله های شدید نموده و هر قدر که مسلمانها سختی میدید\nکردند تا انکه رو میانرا شکست دادند و بسیاری آنها را کشتند و بر شهر ایشان غالب\nشدند حسان جمیع بلا دایشان را پایمال نمود تا اینکه اهل افریقیه از حسان بسیار ترسناک شدند\nو رومیان شکست خورده بشهر باجه رفته و بر بریان بشهر بونه محصور شدند و حسان به قیروان\nواپس آمد زیرا که زخمی های لشکریان بسیار بودند و در انولا اقامت نموده تا مجروحین صحت\nیافتند در وقتیکه مردمان آمدند حسان فرمود که بزرگترین ملوک افریقیه را که باقی مانده بمن نمائید پس\nعیالی را که ملکه بربر و بامرکها نت عالم ومشهور بود و مردمانرا باشیاء پوشیده خبر میدا\nومسمی بکا ہنه و بر بریته الاصل بود و کوہ اور اس جای داشت و مردمان بربر بگرداگرد آن\nمعبد اقل کسپرا اجتماع نموده بودند برائی حسان نشان دادند و حسان را اهل افریقیه احوال کاہنہ را پرسیده\nبزرگی مقام انرا بیان کردند و برائی حسان گفتند که اگر کاهنه را بقتل رسانیدی بعد ازان بر برجائی\nترا نمیکند چون حسان شنید بسوی کا ہنہ نزدیک شد کا بنه حصار با غایه را ویران کرد بگمان اینکه حسان از\nحصار ہا را دارد حسان از خیال خود نگردیده بسوی کا بنه رفت و بنهرین با و تلاقی گشت و همراه کا ہند\nمقاتله سخته نه ده و مسلمانها شکست خورد و و خلق بسیاری از مسلمانها کشته واسیر شدند و حسان کوه های یاریه\nخورد بعدازان کاہند ہمہ اسیرانر رها نمود مگر خالدین یزید قیسی را کہ شخصی شریف و شجاع بود و کا ہند خالد موضوف را\nفرزند خواند وحسان از افریقیه رفت و بموضع اقامت نمود و جای اقامت خود را مکتوبی بعبرالملک\nنوشته فرستاد تا اینکه امر عبد الملک برسد و مدت پنج سال در توابع برقه اقامت نمود\n\nمورخین نوشته اند که در وقتیکه حسان باشمیشرهای تیز\nبقرطاجنه حمله نموده بود پادشاه انها بکشتی سوارشده\nبگریخت بموجبی که پیشتر هم گذشت\nگویند کا ہنه به سبب سردی هو ا قلاع باغا به ویری\nاور اس را که بسیار مستحکم بودند ویران\nساخت چطور یکه در اینجا هم تحریر\nیافته و کا ہنه خالد را فرزند خواندگی\nپذیرفت ۱۲ م","chars":2745,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00196.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/196","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/196","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}