{"book":"adl1163","page":161,"text":"فتوحات اسلام (۱۴۸) فتح خراسان\n\nاراده دارم که نزد خاقان رفته با او باشم یا چین دم قومش گفتند که این بدترین کسر است بهتر انست که\nنزد بهیچ قوم رفته با ایشان صلح نمائیم چه آنها اہل بمن و عهد و وفادارتراند اگر دشمن ما را در حالیکه\nبشهر های خود باشیم نصرت نیامد بهتر است از اینکه در بلاد دشمن گرفتار باشیم و آنقوم نیز\nدارای این نحو فامی باشند یزدجرد انراکه و ایشان اما نبود بکشد به پس قسم کرد که ایمان شبشه باران\nتا هنگامیکه در داخل ملکی ما راتصرف نمایند در کفریم منہیب کراریم که از بلاد ما خارج شود یزدجرد\nاین هم تمثیل کرد قومش با بطرف سند، متفکر نمودند چسترانرا وحی و دانسته کرد وفا ده\nگشته و بعد ازان یزدجرد بفرغانه بخاقان ملحق شده از هر گذر کرد و بفرغانه رفت منضم شد\nزبان علامه حضرت ثانیه بیروزه در بلاد ترک اقامت کرد تا اینکه در عهد عثمان مردم سهرسان\nعاق شده با او آغاز مراوده و خط نویسی گذاشتند که کیفیت آن در آتیه بیان میگردد بعد از\nہزیمت یزدجرد اهل فارس همگی در طخارستان آمده صلح کردند و خزیه و اموال را تسلیم نمودند\nبشهرهای خود مراجعت کرده به بهترین آمالی که در زمان کاسره مقصود شان بود نایل\nگشتند. بر هر سوار میزی مسلمانان حمیفی مانند سهم لام قادسیه رسید بعد از عبور یزدجرد از\nنهر جنت ببلخ نزول نموده اهل کوفه شهرهای جبل ارکان و اشغال کردند و جنت از انجا به\nمرور و زآمد چنبه فتم خاقان بفرار یزدجرد را بقرنه نوشت زمانیکه یزدجرد و خاقان از نهر جیحون\nگردند بارسول خود که بطرف شاه چین فرستاده بود ملاقات شده آنشخص گفت که شاه چین از من پستی\nکه بگوی صفت آن کسانی را که شما را از بلاد شما پرون نموده و حال انکه می شنوم عدد ایشان قلیل و از\nشما کثیر است علیا انها حکم نیست مگر بخد صفت یی که در آنها و خصلت بدی که شما است به من آیا\nشاه چین گفتم که سوال کن از من درباره ایشان تا جواب گویم پرسید انقوم بعهد خود وفامی میکنند گفتم\nسوال نمود که پیش از آغاز جنگ پیری شما میگویند جو ابدادم که بلی ما را یکی از سه امر دعوت می نمایند\n(۱) بقول دین خود چنا نچہ اگر قبول نمودیم ما را در منزلت و رتبه خود مساوی میدانند (۲) بدادن جزیه\n(۳) برای مقاتله تکلیف مینمایند گفت فرمان بداری امور خود چگو ند هستید گفتم که فرمان\nبردار ترور شید تر اتوامند پرسید کدام چیز را حلال و چه چیز را حرام میدانند او را رقم نکردم\nگفت آیا چیز های را که حرام است برایشان حلال چیزهای را که حلال است بحرام میدانید\nگفتم نه گفت این قوم همیشه مظفر هم آغوش اند تا وقتی که حلال ندانند حلالهای خدا و حرام ندانند مرام\nخو درا از الهه شان سوال کرد او را مطلع ساختم بعد ازان از مراکب سواری شان استفسارم\nاسبهای عربی شانرا صفت کردم گفت خوب حضار هاست و وصف نمودم شتران\nایشان و خوابیدن برخواستن آنها را همراه بارهای خود گفت صفت چهار پایان در از گردن\nهمین است و مکتوبی بیز دجرد نوشته بذریعه رسولش فرستاد که ای نیا به پر مقام افتادی","chars":2470,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00161.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/161","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/161","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}