{"book":"adl1163","page":139,"text":"فتوحات اسلامی\n( ۱۲۶ )\nبیان فتح اہواز\n\nطلب معاونت نمود عتبہ کیفیت را بحضرت عمر رضی اللہ عنہ نوشت جواب رسید کہ بر آنخدا\nعمل نما و لشکری بمددش فرستاد بعد از ان در جسر سوق اہواز با یکدیگر ملاقی شدہ\nہرمزان شکست خورد و برام ہرمز رفت مسلمانان سوق اہواز را تصرف کرد\nدایرہ ملک شان فراخ گردید تمام شہر ہا را تا بہ تستر بعد ازان ما بین انھا جنگ\nقایم بود تا زمانیکہ ہرمزان طلب صلح نمود و عمر رضی اللہ عنہ بدینطریق قبول فرمود کہ متصرفا\nمسلمانان متعلق بخودشان باشد واہل سلام رفت و آمد بین اکراد و ہرمزان را\nمنع نمودند\n\nبیان فتح را مہرمز و تستر و اسیر شدن ہرمزان\nرامهرمز و تستر و سوس سال ہفدہم فتح شد سببش این بود وقتیکہ یزدجرد در ولا\nمرو بود محرک بغاوت اہل فارس گردیدہ بر از دست رفتن مملکت ایشان را متاسف\nمی ساخت بنابران مردم حرکت کردہ با اہالی اہواز بخط نویسی آگند شدند و\nبا ہمدیگر عہد بستند کیفیت را امرا بسعد و او با میرالمؤمنین عمر رضی اللہ عنہ نوشت\nعمر رضی اللہ عنہ جواب فرستاد: آنکہ لشکر بزرگی ہمراہ نعمان بن مقرن بجانب\nاہواز بفرست و آنہار الازم است کہ بمقابل ہرمزان فرود آمدہ تحقیق کارشان را\nنمایند و نیز مکتوبی بطرف موسی اشعری کہ بہ بصرہ مقرر بود فرستاد کہ لشکر بزرگی\nتہیہ نمودہ سعد بن عبدی برادر سہیل را امیر ساختہ برادرش مالک و مجرب بن نور\nو عرفجہ بن ہرثمہ را با او ہمراہ کردہ بجانب اہواز بفرست و بر بالا تمامی اہل کوفہ و بصره\nابوسبرہ بن ابی رہم را قرار بدہ نعان بن مقرن ہمرہ اہل کوفہ بجانب ہرمزان\nکہ برام ہرمز بود روان شد ہرمزان از قصدشان مطلع شدہ امیدوار بود\nکہ مسلمانان را برہم خواہد کرد زیرا کہ مردم فارس بسیار با او بودند خلاصہ نعمان\nو ہرمزان مقابل شدہ بعد از قتال شدیدی خدا یتعالی کفار را شکست داد و ہرمزام\nرام ہرمز را ترک دادہ بہ تستر رفت و نعمان برام ہرمز نزول نمودہ بطرف اندج\nرفت ثرویہ ہمراہش صلح نمودہ مراجعت نمود اہل بصرہ بہ اہواز فرود آمدہ از\nقضیہ مطلع شدند بقصد ہرمزان جانب تستر رفتند نعمان و با امرا نیز در آنجا جمع\nگردیدند ہرمزان با اہل فارس و جبال و اہواز اطراف خود را خندق کندہ بودند\nابی موسی و ابوسبرہ ہم بلک مسلمانان رسیدہ مدت چندماہ کفار را محاصرہ کردند\nو عدہ زیادی را بقتل رسانیدند در تستر لشکر کفار ہشتاد فرقہ بود ہفتاد مرتبہ\nجنگیدند گاہی مسلمانان و گاہی مردم فارس شکست میخوردند در مرتبہ آخرین\n\nرامهرمز\nشہر یست از نواحی خوزستان\n\nتستر\nشہر یست از خوزستان\n\nسوس\nشہر یست از خوزستان\n\nاندج\nشہریست بین خوزستان\nو اصفهان ۱۲","chars":2131,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00139.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/139","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/139","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}