{"book":"adl1163","page":137,"text":"فتوحات اسلامی\n(۱۲۴)\nبیان فتح ماسبذان\n\nماسبذان\nموضعیست از حدوده\nکوفه\n\nشیروان\nشهریست بکوه حلوان\n\nدرمیسا\nشهریست بر سر راه بند\nاهند راه کوفه\n\nهیبت\nشهریست\nدر دشت از داد بغداد\n\nبحرین\nعبارت از ولایته قریب\nآطیلش سرزمینیست\nبوسعت یکماهه راه با اقلیم\nفارس\n\nماسبذان نیز در سنه شانزدهم فتح شده بعد از واقعه جلولا بسعد خبر رسید که آذین پسر هرمران\nبا جمعیتی بطرف دکیته از ماسبذان بیرون گردیده سعد ضرار بن خطّاب را بالشگری بمقابله ایشان\nفرستاد فریقین بدریکی از ماسبذان تلاقی شده مسلمانان با کمال شجاعت مبالغه کردند ضرار آذین را\nگرفته بقتل رسانید بعد از ان بطرف مشرکین برآمده تا رسید بشیروان - ماسبذان بقهر\nو غلبه استیلا نمودند اهالیش بطرف کوتًا گریخته آنها را پیش خواسته اجابت نمودند ضرار\nدر آنجا اقامت ورزید تا وقتیکه سعد بکوفه آمده او را خواست ابن تهریل اسدی را عوض\nخود خلیفه ساخته برفت ماسبذان یکی از در بندهای کوفه بود.\n\nبیان فتح قرقیسا در سال شانزدهم\n\nبعد از انقضای فتح جلولا سعد عمر بن مالک بن عتبه بن نوفل بن عبد مناف را با لشکری\nبجانب - هیئت - که مردمان اطراف در آنجا جمع شده بر اطراف خود خندق کنده بودند\nفرستاد - عمر بن مالک چون دید که آنها در خندقهای خود پناه گرفته اند خیمه ها را بحال خود\nگذاشته حارث بن یزید را خلیفه گردانید که اهل هیت را محاصره نماید و خودش\nبا نصف لشکر در غته غفلتا قرقیسا را بقلعه یشصرف نمود اهالی جزیه را قبول کردند حارث\nنیز مکتوبی به اهل هیت فرستاد آنها نیز دادن جزیه را بر ذمه گرفتند . کوفه چهار\nسرحد داشت (۱) حلوان که بر او قعقاع (۲) ماسبذان که دران ضرار بن\nخطاب (۳) قرقیسا که در ان عمر بن مالک (۴) موصل که دران عبدالله بن معتم\nمقرر بود هر گاه بعضی از ایشان بطرف میرفت عوض خود خلیفه مقرر میساخت .\n\nغزوه فارس از بحرین\n\nعلا وحضرمی در زمان خلافت حضرت ابا بکر رضی الله عنه بر بحرین مقرر گردیده در عهد خلافت\nحضرت عمر رضی الله عنه نیز مقرر بود بجهة غزا نمودن با فارس دم را جمع نمودهم امیرالمومنین\nحضرت عمر رضی الله عنه سفر در یار از جته خوف غرق شدن مسلمانان نهی نموده بود\nلیکن علا مخالفت کرده بر آنجهاد دعوت نمود بسیاری مردم اجابت نموده لشکری\nمتعددی تشکیل دادند - ہر یک جارود بن معلی - وسوار بن همام را بر لشکری مقرر\nخلید بن منذر بن ساوی را که او هم بر لشکری امیر بود امیرالامرا ساخت در کشتی ها\nسوار شده بدون اجازه حضرت عمر رضی الله عنه از بحر عبور نموده به اصطخرا در آیندان\nاهل فارس در تحت ریاست ہربز بمقابله شان شتافته بموضع طاوس مقاتله شدیدی\nواقع شد سوار وجارود شهید گردیدند از مردم فارس عده زیادی بقتل رسید بعد ازان","chars":2232,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/00137.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/137","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/137","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}