{"book":"adl1163","page":1121,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (٥۲۸) حسن سیرت عمر عبد العزیز\n\nحکم کننده نیستم بلکه اجرا کننده احکام متبع نیستم بلکه پیروم از احدی\nشما بهتر نیستم لکن من گران باره تر شما پایم مردی گریزانده از پادشاه\nظالم ظالم نیست و طاعتی برای مخلوق در معصیت خالق نیست\nبعضی علما را معین گفته اند عمر عبد العزیز همان مهدی است که نبی\nصلی اللہ علیه وسلم خبر داده که زمین را از عدل پر میکند لکن صحیح\nکه جمہور علما برانند انست که وی مهدیست از مهدبها زیرا مهدی\nمنتظر از اولاد فاطمہ و با عیسی علیہ السلام یکجا میشود و خروج\nدجال در ایام او میباشد و این سخن از بزرگترین علامت های اوست\nکسانیکه قایل بہ مهدی بودن عمر عبد العزیز ند بکثرت مال در هر مردما\nدر دنیا بزمانه او استدلال کرده اند که این از علامات مهدیست معمر\nبن اسد گفت عمر عبد العزیز وفات نکرد تائیکہ مرد مال بزرگ نزد ما\nمی آرد میگفت این مال را هر جا صلت میدانید صرف کنید\nمصرف نمی یافتیم تا ان مرد همراه مال خود باز میگشت مردمان اغمی نین\nکرده بود دانستم مهدی از حملہ مہد یا سنت مہدی منتظر نیست اگر چه\nبسیاری از علامات مہدی منتظر در زمانہ او وقوع یافت عمر عبد العزیز\nکثیر العبادت و زهد و خوف و گریه بود عطاء بن ابی ریاح گفت مرانا فاطمه\nزوجه عمر عبد العزیز حدیث کرد کہ بر عمر داخل شدم دیدم بر مصلا خود سر بر زمین\nنهاده اشک بر رخساره او سیلان میکرد گفتم یا امیر المومنین آیا چیزی\nحلوت شده گفت من امر امت محمد صلی اللہ علیہ و سلم سیاه\nو سرخ آن ها بگردن گرفتم در فقیر گرسنہ و مریض افتاده\nو برهنه محنت کش و مظلوم بی کس و غریب اسیر\nو پیر کلان سال و شخصی عیال مند بسیار و کم\nمال و مانند این در اقطار زمین و اطراف شہر ہا فکر کردم\nدانستم که حق تعالی مرا از ایشان می پرسد بروز قیامت ترسیدم\nکه برای من حجت ثابت نشود از ان حیث مرا گریه آمد عطاخراسانی\nگفت عمر عبد العزیز غلام خود را امر کرد که چیزی آب برای او گرم کند\nرفت آفتابہ ابی در مطبح بیت المال گرم نمود چون داست\nغلام را امر نمود کہ یک در هم بهیزم خریدہ تسلیم بیت المال کند\nمردی","chars":1742,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/01121.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/1121","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/1121","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}