{"book":"adl1163","page":1074,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۸۱) حسن سیرت عمر رض\n\nنباشي ای ابوالحسن بہمین جہة است کہ علماء گفتہ اند مستحب است برطواف کنندہ\nکہ در حین استلام حجر بگوید اللهم ايمانا بك ووفاء بعهدك باین اشارہ\nمیکنند باین میثاقی که آن سنگ فرو بردہ است حضرت عمر رضی اللہ عنہ گفت\nمی ترسم کہ کثرت مقام بمکہ معظمہ ساقط کند هیبت بیت شریف را از\nدلہا مسلمین پس گفتند چون حج نمودید ای اهل یمن بیمن خود بروید\nوای اهل شام بشام خود بروید وای اهل عراق بعراق خود بروید واز هجویم\nقصد کردند بمنع مردم از کثرت طواف و گفتند می ترسم کہ اس شہرتہ\nمردمان باین خانہ وہیبت آن ساقط شود و فرمود عمر رضی اللہ عنہ قصد\nکردم کہ شہر ہا بنویسم از تارکین حج کہ استطاعت ہم دارند جزیہ\nبگیرند حضرت عمر رضی اللہ عنہ گفتند کہ رسول صلی اللہ علیہ وسلم هرگاہ کہ\nدستهای خود را بدعا بالا میکرد پس فرود نمی آورد تا انیکہ بروی خود میکشید\nوحضرت عمر رضی اللہ عنہ میگفتند ای مردم بر شما باد بعلم بیگیر یمها بمزید\nعلم بہ اجر آنکہ از برای خداوند جل جلالہ روائی است کہ دوست دارد\nاو را کسی طلب کند بایں از علم بغته آدند می پوشاند او را برد ا بخود\nپس چون گناہ کند ناسہ مرتبہ او را عتاب میکند تا رد ا خود را از وی نکشد\nوحضرت عمر رضی اللہ عنہ فرمودند کہ موت ہزار عابد صائم النہار و قائم اللیل\nسہل تر است در نزد من از موت عالمی کہ دانا باشد بحلال وحرام خداوند\nونیز گفته کسی کہ جہتی سخنی بگوید و ا شخص بحرف او عمل کند پس ای مجردسے\nمثل مزد عمل کنندہ است ونیز فرمودند مخوف تر برای امت منافق\nعلیم است کہ من از وی خایف ترم از ہر بلیہ گفتند آن کیست که همن نانق\nباشد و ہم علیم فرمودند آن علیم اللسان است و جاہل القلب والعمل\nونیز فرمودند چون عالم بلغزد بلغزش او عالمی میلغزد ونیز فرمودند سہ\nچیز است کہ دین بآن منهدم میشود یکی از ان سہ ذلت عالم است\nحضرت عمر رضی اللہ عنہ از حذیفہ بن یمان رضی اللہ عنہ سوال میکرد کہ آیا\nدر من چیزی از نفاق هست حضرت حذیفہ رضی اللہ عنہ استبعاد\nمیکرد و میگفت کہ نیست چون بجنازہ خواندہ میشد می دید کہ حضرت\nحذیفہ رضی اللہ عنہ ہم حاضر شدہ اند یا نہ اگر یشان حاضر میبودند برآن\nمیت ناز میخواندند وگرنہ نمیخواندند و حضرت حذیفہ رضی اللہ عنہ","chars":1873,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/01074.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/1074","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/1074","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}