{"book":"adl1163","page":1055,"text":"فتوحات اسلامی جلد ثانی (۴۶۲) حسن سیرت حضرت عمر رض\nمیفرمایند که پر خواب شدند بعد از خراج دادن بر تا انیکه شنیدیم من آواز خواب شان را پسر\nدر خواب گفتند چه گمان میکرد محمد به پروردگار خود اگر ملاقی میشد خدا را و این سر هم\nدر نزد او می بود حسن بصری رضی الله عنه فرمودند یافتم هفتاد نفر را از صحابه\nرسول الله صلی الله علیه وسلم که نبود یکی از ایشان را مگر بجامه ا، و نهاد یکی از ایشان\nدر میان خود و زمین چیزی هرگز و وقتیکه خواب میشدند جسم خود را بر زمین\nمی نهادند و جامه خود را بالای خود می پوشیدند و نیز حضرت حسن رضی الله عنه فرمودند\nکه داخل شدیم بر صفوان بن محرز و او در خانه بود از نی آویزان شده بود\nبراد و قریب بمسقط شده بود کسی برایش گفت چرا اصلاحش میکنی\nگفت بیمار مرده است که مرده و این قایم بوده بر حال خود رسول صلی الله\nعلیه وسلم فرمودند کسیکه فوق از بنای لازمه خود بنا کند روز قیامت تکلیف\nمیشود باین که بردارد آنرا به پشت خود و در خبر است که هر نفقه اجر\nداده میشود برای بنده مگر آن که در تاب و گل اتفاق کند قوله تعالی تلک\nالدار الاخرة نجعلها للذین لا یریدون علوا فی الارض\nولا فسادا و گفته اند مفسرین که این علو و فساد ریاست است\nو تطاول در بنیان رسول صلی الله علیه وسلم فرمودند برای مرد یکه شکایت\nمیکرد از ضیق مکان اتسع فی السماء یعنی فراخی کن در جنت و نیز فرمودند\nصلی الله علیه وسلم که هر بنا و بالست بر صاحب خود روز قیامت مگر آن\nبناییکه بعلت دفاع حرارت و برودت باشد حضرت عمر رضی الله عنه در راه\nمیرفتند قصری دیدند که از کچ و خشت پخته بنا شده بود پس بگیر گفتند فرمان\nگمان نداشتم که درین زمان کسی باشد که بنا کند آنچه بناکرده است هامان برای\nفرعون نا وقد لی یا هامان علی الطین یعنی برافروز برای من ای\nهامان بر گل یعنی خشت پخته بساز برای من و اول کسیکه خشت پخته\nساخت هامان بود که برای فرعون ساخت و اول کسیکه بنای خشت\nپخته و کچ بر آورد ساختند فرعون بود که او را جبابره می نامند و یکیست\nآراسته و زراندود بعضی اهل سلف جمعی او بعضی صحابه دیدند فرمودند\nدیدیم همین مسجد را که بنا شده بود از چوب خرمای خالص و بعد ازان دیدیم\nدر زمانه دیگر که بنا شده بود بگل و نی و بعد ازان درین حال می بینیم که بناشده است\nبخشت خام پس صاحبان چوب خرما از صاحبان گل بهتر بوده اند و صاحبان","chars":1962,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1163/01055.jpg","first_page":1,"last_page":1141,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1163/1055","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1163/canvas/1055","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1163/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1163_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}