{"book":"adl1162","page":78,"text":"در خاطرم نبود که قاضی ز بهر نیز\nمقصودم اینکه اهل طبیعت بفن خود\nاطفال مکتبی بفنون سیاستی\nماهر شو دهند به زانسان که در حساب\nارکان دولت از سر شفقت باتفاق\nچشم سفید هموطنان جریده خوان\nتجار با شرف همه از روی راستی\nمجمع رسوخ ماده این نظم نامه را\nعدلیه بر وظیفه تشکر کند مدام\nنسوان بیکطرف فگند پردۀ حیا\nکوبیدۀ سیاست بودیجه شد سوار\nدولت بخود ببالد ملت قوی شود\nدولت شود معزز ملت شود صفا\nغافل از انکه مردم مشهور بالفساد\nتأثیر اختر فاحکم میدهد نشان\nتقدیر خنده کرد بتقدیر ما و گفت\nزاهد بحب مال پی دوستی جاه\n\nدر يك خطا چو مفتی امان متهم شود\nیکباره کامیاب چو اهل قلم شود\nروشن ضمیر هر یکی چون جام جم شود\nبفکر حل عقدۀ جذر اصم شود\nکوشش چنان کنند که قلع ستم شود\nز اندیشه جزای عمل نیز خم شود\nبر اقتصاد شرکت خود منقسم شود\nیکبار خوانده بر غلط خود حکم شود\nامنیه حسن خدمت خود را رقم شود\nبهر ثواب ناغربی محتلم شود\nشاهد پیاده يك تنه پیل اجم شود\nمولای مملکت همه صید حرم شود\nرفع نزاع و دفع همه هم و غم شود\nشورای ملت و نفر محتشم شود\nکاین قوم برجهالت خود بوالحکم شود\nترسم که حفظ صحه به آخر سقم شود\nروي از صمد بتابد یار صنم شود","chars":996,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00078.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/78","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/78","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}