{"book":"adl1162","page":29,"text":"نظم انشا کن و از نثر بشو روی ورق\nفرصت ار تنگ و جهان تنگ تر ا حو صله تنگ\nعوض صله ترا قافیه دانم کافی است\nیا بشو یك قلم از دفتر معنی اشعار\nتابدین گو نه که در گوشه عزلت رفتی\nگه چو زاهد بریا کوشی و گه چون فا - ق\nیا شنیدی که بقا نون ایالت منع ست\nیا به بودیجه رسید است که ار باب شعور\nیامفتش بتو گفت است که ای خو رده شناس\nیا ترا کور یر آورده خبر از مسکو\nسعی کن زود سوی باب سفارت بشتاب\nگر ترا مفلسی از معرکه بیرون کرده\nپشت پایم زدو رو کرد که از در بروم\nگفتمش کای سربی مغز من اندر قد مت\nقسمت میدهم ای آنکه ترا داده زلطف\nصف مژگان ترا کرده چو جرمن خونریز\nخط خال تو چو روزمن بد بخت سیاه\n\nنکته بکر زاندیشه بر آور بزبان\nلیك یخ یخ که درین قا فیه نبود پایان\nمردی و مردمی از دهر مجو وز مردان\nیا برای دل احباب دگر قصه مخوان\nنه ترا یار ندیم و نه سرو نه سا مان\nکاه مایل بهمه فعل خطا چون شیطان\nکه کسی یاوه سرائی کند وطول لسان\nخویش را از نظر خلق نمایند پنهان\nچون فلاطون بخم عقل نهان با ش نهان\nکه درین مملکت امروز بود نرخ گران\nکه حدیست جماع زن و دختر ار زان\nدرد این غیر کداخانه ندارد در مان\nغضب آلوده بصد عجز گرفتم دامان\nتن بی معرفتم باد بجا نت قربان\nدا نش و دلبری و خوبی خوبان جهان\nچشم خمار تو چون و تر هیئت غلطان\nروی خوبت چوشب هوتل ملت تابان","chars":1120,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00029.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/29","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/29","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}