{"book":"adl1162","page":169,"text":"١٦٣\n\nشخص بیگانه بما جور جفا هیچ نکرد\nمرگ ارباب تمول که بدین رسوائیست\nما هم از تا زه نهالان معارف بودیم\n\nهی جفائی که بما میر سد از خویش کشیم\nکوچه حاجت که بمرگ دگران پیش کشیم\nحیف باشد که چو زلئز خرد ریش کشیم\n\nپیاپی ذل استبداد را میخواستم دیدم\nبخود میگفتم ایکاش عرض کس نشنیده میبودی\nخیال حریت را پیش این لیداشتیم پنهان\nتلامیذ معلم سالها میخفت در زیرش\nحکایات کیان و قصه فرعون میخواندم\nمدامم انتظار روز حق وفق زاهد بود\nانیس از کشف مستور اتم آگاهی نداد آخر\n\nشکوه ملت آزاد را میخواستم دیدم\nکسی کو نشنود فریاد را میخواستم دیدم\nپی تاریخ آن میلاد را میخواستم دیدم\nبمکتب سرنگون استاد را میخواستم دیدم\nدر اقطاع کرخ شداد را میخواستم دیدم\nبلی رسوائی زہاد را میخواستم دیدم\nبکام خویشتن فریاد را میخواستم دیدم\n\nچو دیدم عکس گوزك آرزوی صبخش کردم\nهمان انبانچہ پر باد را میخواستم دیدم\n\nدلاز چرخ چه نالی که چرخ چنبر تست این\nتو در خیال فتادی که گار خوبی و زشتی\nهمه فشارش قبر است شخص مامورین\nچنانچه منزرا حباب رو بویرا نیست\nهمیشه گیر صفت لوطیان شهر هری\n\nنه با من تو که با خلق کار دیگر شست این\nبسر رسیده خبر میکنم تو را سر شست این\nبه بارخواست تنازع نکیر و منکر شست این\nنه دخل هاشم این قریه ملک چونکہ شست این\nدژ سفید بهم میزنند کہ سنگر شست این","chars":1117,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00169.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/169","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/169","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}