{"book":"adl1162","page":166,"text":"١٦\nهزار ارمانکه همچو طفلاندرین دبستانکشش نکردم\nبنار حرمان زمهریاران برنك خامان طپش نکردم\nمریض جاهم امیرعزت زکام دولتچراچو مردان\nنه فصد کردم نه قصد حمام غریق خطط كه فش نكردم\nبسوی بركدویدم از ره نه مارکطرا خرابکردم\nادای شکرکه مثل مژگان بدیده کس خلش نکردم\nبه مال کسرا بحیله خوردم نه نان مردم بخیر چشمی\nنه برشکستم دل یتیمی که روز دیگر سرش نکردم\nمراگناهی بروسیاهی ندیده باشد کسی جزاینم\nکه چون خسیها ندون طبیعت بذوقجوئی، وش نکردم\nتمام عالم بحسرت غم گهی پی بیش و گه پی کم\nمن ازتغافل نه ازتعادل درین فرزگه چرشن نکردم\nچو نیست مالم درین خیالم زبود و نابودچون ننالم\nمنش دردهرچنان ببندم که یکمراتب دوشش نکردم\nبشم انصاف اگرببینی بسویم آخرمحیط یاسم\nنمادیان که ره نبردم جماکیان که رکش نکردم\nزنیکنامی چه کرد حاصل اگر به پرسد کس جماعتی\nزبان کویابنباشد اصلا بجز جوابی گه ش نکردم\nصادق نیم خلاف محبت نمیکنم\nچون نیست نکته دان سخن سنج بذله گو\nمن دانکی بمشرب من گون مجابریست\nصد بار اگر خلیفه دیوان بیکی شوم\nبنی خدا نگویم و ابناش نیز\nدر پله ترازو ی انصاف دیگران\nمعنیست پر ز بغض جمادیست پرحسد\nبکعالم اعتقاد ز طاعت نميكنم\nكتمان مدیم بیان بلاغت نمیکنم\nفردوسی ام ظهور شجاعت نميكنم\nاخلاص چون هزاره بحضرت نميكنم\nبر اولیای خاص شباهت نميكنم\nهمو زن با تمامی امت نمیکنم\nتوصیف ازین زیاد جنرات نمیکنم","chars":1164,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00166.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/166","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/166","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}