{"book":"adl1162","page":161,"text":"١٥٥\n\nنطق مطول خوانده‌ام نثر مسجع دیده‌ام\nچون نظم گوزل مختصر نشنیده کس من دیده‌ام\n\nبا همه محتشمی بنده‌ کمینم چه کنم\nتا کجا برده دل کوشه نشینم چه کنم\n\nیکدرم قیمت و ابنای جهانم تابع\nاینکه در حقه انصاف نگینم چکنم\n\nعاشقان بنده خال و خط مهشر قه و من\nروزگاریست که مداح سرینم چکنم\n\nزاهد و گنج و یا داعیی و سخره‌ خویش\nاو چنانست من زار چنینم چکنم\n\nهوس آرزوی نفس ز افلاک گذشت\nچون نداند که کف خاک زمینم چکنم\n\nعمرها شربن گیش خردمندان بود\nکس ندانست که آخر بچه دینم چکنم\n\nکس گلی طلب از گلشن ایام بچید\nمن آزاده گرا ز ناز بچینم چکنم\n\nگر چه گوزک شده‌ام دست طمع کوته نیست\nبعد ازین گر بکف حرص زبنم چکنم\n\nبه بستان محبت یکقلم گلدسته را مانم\nبه بزم عشرت ایام مغز پسته را مانم\n\nبمیدان قضا دست رضا پیش است میدانم\nاگر کاری نکردم پهلوانی بسته را مانم\n\nنیم زاهد که بیجا سر کشم از خرقه و گویم\nبطوبای حقیقت نخل از خود رسته مارانم\n\nسر خرگشته‌ام در محفل ارباب آسایش\nبدفع چشم بد کو کار دار شسته را مانم\n\nقویدل بودم از بس باقویدستان سفر کردم\nز ضعف بی تمیزان رشته‌ بگسسته را مانم\n\nنه گر قو گردة بودانه بازدهی بد خویم\nچرا اندر بساط دهر مرغ جسته را مانم\n\nکیم گوزک صدفهای سینه‌ام مدقوق مطرب\nبا حکام اطبا چینی اشگسته را مانم","chars":1085,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00161.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/161","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/161","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}