{"book":"adl1162","page":157,"text":"کس یاد نمیداد که سارق به کند مال\nکشتش ز آب خون بود خرمن از سجل\n\nشبگرد راهزن که بیغما رود بروز\nخندان کشید تیغ که بشکسته است چل\n\nشد مضمحل ز دلت بمان کار مملکت\nماننده نظام که شد مو بمو چتل\n\nفارغ نبود هیچ دهی زیند و دزد و تبد\nیا تك تك تفنگچه و یا غژ غژ و ریل\n\nپاینده گك بدوستی سید گل بناز\nمطلق نداشت در همه ملك هرات بل\n\nامسال شد ز همت این هر دو خاص شاه\nمنکوب و در بدر همه بیهوده و دغل\n\nبیچاره قمبر اور عبدا یکی شدند\nبا هم برنگ شربت دو شاب با عسل\n\nادنی خریفه بزم افاضی است روز و شب\nبادیده چون ترن ابروی چو خمل\n\nدر کوچه معاشر بيك شیوه میروند\nخندان و تازه رو بهم سالمو كجل\n\nدر اسپطال و هم بيك قطع خفته اند\nمبروصی جذامی و سلی و کور و کل\n\nگاهی به پیش فخر کنم گاه بر کپل\nگاهی به شعب دست برم گاه بر قلل\n\nیعنی که این دو هدیه بود مایه نجات\nخواه از ملل خلل رسد خواه از دول\n\nراز نهان ز قلم برونی کشیده می\nما را جزای طول لسان کرده است شل\n\nفکر از میانه رفته و در مانده عیب جوی\nاز بسکه کار ها شده از هر طرف چتل\n\nنه رشوه نه روانه را ی گره گشا\nچون دعوی کرخ نشود عقد فصل و حل\n\nپیرو جو ان و مستبد و حریت طلب\nدر کار آینده ها که شود شعله مشتعل\n\nارکان دولت هیچ نخواند پروگرام\nاعیان ملت از چه ندارد در وعمل","chars":1080,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00157.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/157","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/157","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}