{"book":"adl1162","page":120,"text":"١١٤\nهر که چون با حریفان تازه چنگالی کند\nخویشتن را عاقبت هندوی دیوالی کند\nچیست معنی تمدن کیست ارباب شرف\nانکه جیب دامن خلق از درم خالی کنند\nبودجه دار ونظم خوانصاحبرسوخ امروز کیست\nیفشر د تا خایه یا از ناز در مالی کند\nبا جوال گندمی ما میکند علاقه دار\nانچه موش دزد با کانداله شالی کند\nحکمت دانای مطلق مور را پر می دهد\nتاکه زنبور زبال او بنا عالی کند\nکل دول از دولت المان گله دارد\nزانسان که اروپا ز مسلمان گله دارد\nاز اشك ریا دامن زاهد شده شاكي\nچون غله فروشی که ز باران گله دارد\nنه سارق بیچاره که مسروق ستمکش\nهر دو طرف از دست قو ماندان گله دارد\nزنهار مرو برد رشیخ ای بسراينك\nکاین مستبد از حریه خواهان گله دارد\nعذرا نه به تنها ز وکالت شده غمگین\nبی باو سر از مردم داشان گله دارد\nگوز لك چه زنی شانه بریش از سر رغبت\nزین توبره پیوسته زنخدان گله دارد\nآن نیست کناري که در او بوس نباشد\nمالی که درو شرکتی از روس نباشد\nدو دول مظلوم بکنج کر ده ظالم\nقبر یست کز از آتش ببروس نباشد\nاینحرف دروغیست که نشنید کسی عرض\nشرط است که عارض سك منحوس نباشد\nبی میر وکیل هیئت ما حسن ندارد\nعیب است که در معرکه دیوس نباشد\nدر مکتب اقطاع کرخ تجربه کردم\nطفلي نشنیدیم که با بوس نباشد\nبچه حرامی را گویند","chars":1062,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl1162/00120.jpg","first_page":1,"last_page":203,"title":"Shāʻir-i āzād : as̲ar-i ṭabʻ, Muḥammad Ismāʻīl Khān Siyāh شاعر آزاد : اثر طبع، محمد اسماعيل خان سياه","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl1162/120","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl1162/canvas/120","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl1162/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl1162_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}