{"book":"adl0986","page":983,"text":"(۱۹)\n\nعلامه اقبال\n\nشماره (اول) سال دوم\n\nزقید و صید نهنگان حکایتی آور مگو که زورق ما روشناس دریا نیست\nاقبال هر جا درس خودی میدهد تا قوم بدون امداد و اعانت غیری به نیروی سرپنجهٔ\nمحنت قرینش در حصول ترقی ممکنات خارجی خود کوشان گردیده بی نیا زانه بمیدان اقبال\nپا گذارد چنانچه میگوید : —\nبمنزلی رسد آن ملتی که خود نگر است\n\nز خاک خویش طلب آتشی که پیدا نیست تجلی دگری در خور تما شا نیست\nمرید پیر خرا با تیان خود بین شو! نگاه او زعقاب گرسنه تیز تر است\nای زاهد ظاهر بین گیرم که خودی فانیست لیکن تو نمی بینی دریا بحباب اندر\nمن فقیر بی نیازم مشربم آینست و بس مومیائی خواستن توان ، شکستن میتوان\nمثل آئینه مشو محو جمال دگران از دل و دیده فرو شوی خیال دگران\nآتش از نالهٔ مرغان حرم گیرو بسوز آشیانی که نهادی به نهال دگران\nتذکرهٔ جمیل (جاوید نامه) که تازه ترین تصنیف و آخرین اثر علامه اقبال است در\nنظر داشتیم تحت عنوان « تقریظ و انتقاد » بیاوریم ولی نظر بلزوم تذکر آن درین مقاله\nبی مناسبت نخواهد بود اگر یک نگاه سر سری بآن معطوف شده درقید نگارش بیا ید .\nجاوید نامه\nچون چنین نوشتن باید از تنگنای قلم بفراخنای قرطاس بمعرض ظهور آید بعضی مغربیان\nنابلد اشهب بدلکام خود را در بازیگاه خیال همعنان مشرقیان ندیده حسب تقاضای طبیعت\nخویش بر مذاهب وملل تاخت می آورند تا دل آما سیدهٔ شان از حرص بر گفتن و افسانه\nتراشیدن سبکبار گردد . از همینجاست که « دانتی » شاعر مشهور وافسانه نگار ایطالیائی\nزمینه های افسانهٔ خود را از نوشته های دورهٔ اسلامی اعراب (یعنی از تصانیف شیخ اکبر\nمحی الدین ابن عربی ، ابوالعلای معری و از خود کلام الله شریف) سرقت نموده با شاعر نابینای\nیونانی (هومر) در تخیلات بهشت وطبقات دوزخ فرورفته است و این سیر جنت و جهنم\nخود را (دیوائن کامیدی) نام نهاد ، این شاعر بی باک بارهنمائی رهبر نابینای خود براهانت\n\n۱۱۴","chars":1595,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00983.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/983","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/983","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}