{"book":"adl0986","page":980,"text":"شماره : ( اول ) سال دوم مجله کابل ( ١٦ )\n\nمثلا اعلی ترین فن همانست که قوت ارادی جبلی را بما تولید کند ، و ما را در کارزار حیات و مصاف زندگی برای ، مقابله ، طاقت مردانگی ابذال نماید ، جمله اثرات خواب آور که از حقیقت ، تعلیم گریز میدهند فی نفسه یک پیغام انحطاط و ممات است . ادبیات از «نقوش عالم افیون ، خورده باید مبرا باشد ، اصول « العلم للعلم » ایجاد زمانه تنزل است که در مقصد ما را از جذبه عمل و ذوق حیات محروم میسازد : »\nمقتبس مقاله اقبال از « نیوایرا »\nداستانهای غم و الم که از رشحات خامه عنبر شمامه اش رقم گرفته سخن آفرینی را بسحر بیانی مبدل میگرداند ، هر باب و عنوانش تفسیریست از آیات کارنامه های اسلاف و هر شعروی داغیست از محبت قومی که از قطرات خونین تراوش یافته صفحات تاریخ را یک حدیقه رنگین و یک مینو سواد نوبهار میسازد .\nاقبال عموماً در معارك حسن و عشق مذاق فلسفه را با چاشنی تصوف بهم آمیخته کاروان خودرا باقافله سالار زومی رح در کنار رکن باد و مصلی گامگشت میدهد. در علو تفکر و نزاکت تخیل «کلیم» و « بیدل » را بیاد می آورد ، در حسن تخاطب«بلبل شیراز» را زنده میسازد ، در مثالیه «غنی» را از کشمير و«صائب» را از اصفهان بر می انگیزد و پیمانه تغزل را مثل «خواجه حافظ » و «نظیری» سرشار مینماید و علاوه از محاسن شعری در فلسفه و تاریخ حیات اقوام و امم و جمله نکات حکمت و الهیات که موجب ترقی نوع بشر است باعلوم دینیه اسلامیه معلومات وسیع و جهان شمولی دارد . مطالعات کتب اروپائی حضراتش را مصور جذبات وحسیات نموده : چون در اطراف محاسن اصناف کلام او صاحب قلمان شرق وغرب تصانیف زیادی نوشته اند و نیز بر نمونه های اشعار فلسفی و تصوف ، طرزادا ، نزاکت زبان و سلاست بیان وعلو تخیل او چیزی نوشتن از قدرت خامه هم بیرون می بینم لذا شمه از ان احساس و نتایجی را که او در یک جامعه تولید نموده بر پیشگاه ناظرین معارف پرور اهدا مینمائیم .\nاقبال ملت را به نیش های قلمی خود از نواقص نفاق و بی مروتی که مایه نکبت و ادبار است آگاه ساخته ابواب پند و نصایح را گاه از زبان طبیعت و گاه از زبان طیور و گاه از زبان اجرام فلکی باز مینماید چنانچه حالت نکبت و فلاکت یک جهان ساکن وصامت را از زبان مه گیتی\n\n١٦","chars":1878,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00980.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/980","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/980","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}