{"book":"adl0986","page":977,"text":"( ۱۳ )\n\nعلامه اقبال\n\nشماره ( اول ) سال دوم\n\nسرت گردم ای ساقی ماه سیما\nبیار از نیاکان ما یاد گاری\n\nازان می فشان قطره بر کشیری (۱)\nکه خاکسترش آفریند شراری\n\nجای دیگر گفته :ـ\n\nمرا بنگر که در هندوستان دیگر نمی بینی\nبرهمن زادهٔ رمز آشنای روم و تبریز است\n\nاقبال بعد از فراغت تعلیم مدرسه در گورنمنت کالج لاهور داخل شده علاوه دیگر علوم انگلیسی تحصیلات فارسی را درسایهٔ عاطفت شمس العلما مولوی سید میر حسن صاحب مرحوم که در نظم و نثر فارسی شهرت و فضلیت زیادی داشت به پایان رسانید . چون از ایام صغارت طبع موزونی داشت توجهات استاد یگانه فکر رسای این نونهال برومند و این شگوفهٔ نو رسیده را بلسان فارس آبیاری نموده شیوا بیانی را تقدیر وی گردانید . و پروفیسر آرنلد که علاوه از فلسفهٔ جدید در ادبیات عرب هم ماهر بود به تعلیم فلسفه و نکات حکمت آشنایش ساخت .\nاقبال به اندك زمان شهرت بسیار پیدا نموده مایهٔ شگفت اقرانش بر آمد ، در امتحان ایم ، ای ، از دارالفنون پنجاب کامیاب گردید . نخست در گور نمنت کالج لاهور بدرس دادن فلسفه و سپس جهت اکتساب علوم عالیه در سنه ۱۹۰۰ عیسوی روانهٔ اروپا شد و بعد از گذشت سه سال از آلمان سند پی ، ایچ ، دی و خطاب دکتور را حاصل کرده بوطن عودت نمود .\nاقبال از خردسالی اشعار خوب و رشیقی را در زبان هندوستانی میگفت ، در مراحل اولیهٔ شاعری جمله رعنائی حسن و زیبائی عشق از کلامش پیداست ، چون پروردهٔ آغوش يك خانوادهٔ تصوف است لذا کلامش را چاشنی تصوف چنان زیبنده تر میسازد که چشم تعقل در امواج حیرت می غلطد . به انکشاف اسرار کائنات و کشف غوامض الهیات از عالم مرموز حکمت به آسانی عبور و مرور نموده ژولیدگی های لاینحل مظاهر حقیقی را بتخيلات فلك پیمای خود صورت سهل تری می بخشد . نوامیس فطرت و مظاهر قدرت را مثلا لب ساحل دل صحرا ، روانی آب، شام گاهان، نمود سبزه ، هجوم گل، عظمت کوهسار، سکوت دشت، دجر قیرگون لیل ، اشراقات سحرگاهی، درخشانی انجم، نمود ماه و سایر جزئیاتیکه نزد ما در اطراف شان\n\n(۱) مخفف کشمیری\n\n۱۳","chars":1709,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00977.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/977","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/977","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}