{"book":"adl0986","page":973,"text":"شماره (اول) سال دوم\nحکمت و فلسفه\n(۹)\n\nمختلف بروز میکند که در عصر دیگر وجود نداشته پس از اینجا فهمیده میشود که فرق\nاساسی که در افکار فلاسفر جدیده موجود است چه خواهد بود؟ البته که غیر از علم و عمل\nدیگر چیزی نخواهد بود اما فرق این است که بعضی از فلاسفر طرفدار علم اند و میگویند از علم،\nعمل پیدا می شود و برخی از ایشان بر خلاف این حزب بوده طرفدار عمل اند و باین عقیده\nمیباشند که علم از عمل پیدا می شود.\nبه طرفداری حزب اول حزبهای ذیل موافقت دارند : Intellectualist\nRationalist ، Positivilst\nبه طرفداری حزب دوم حزبهای ذیل موافقت دارند  Pragmatist\nTadeist  Intuillonist\nفرقه دوم حزب اول باین فکر اند که عمل نمیتواند با سائینس و تجربه ملحق شود اگرچه\nعمل بر تجربه مستند است بلکه عمل اساساً نتیجه سائینس است مثلا بوسیله فنون نظری\n(یعنی فنون است که سائینس را عملا در تطبیقات می آورد) رابطه را که بین سائینس و\nاخلاق موجود است ظاهر میکنند و اخلاق غیر از يك فن نظری دیگر حیث مستقلی را دارا\nنیست یعنی تخنيك سجايا Moeur که نتایج سائینس سجایا و اجتماعیات را برای رهنمایی بشر\nدر تطبیقات میآورد و به پهلوی این حزب حزب دیگر نیز تقریباً موافق باین حزب موجود است\nکه اینها در انسان علمی و یا انسان عملی باستثنای عقل سالم دیگر چیزی نمی بینند.\nو برای اینها عمل عبارت از يك نتیجه آزادی عقل است و بس.\nحزب ثانوی آن خصوصاً از  Ragmatist  (پراگما تیزم) انگریز و امریکه\nتشکیل یافته است از عقیده اینها چنین فهمیده میشود که سائینس يك مجبوریت است که در\nاستحصال احتیاجات مادیه به مصرف می رسد. و این نظریه شان فقط به همان نظریاتیکه\nیونانی ها در فن داشتند موافقت میکند و باز میگویند که شناخت اساس فعالیت، تنها\nدر سائینس منحصر نگردیده در منابع بالاتر آن که علم و عمل هر دو از آنجا خارج میشود\nجستجو شود، یعنی در قوه داخلیه طبیعیه، که منبع نشو و نما است و هکذا در قوه کشفیه\nIntuillon و وجدان که در هر حال درجه انسانیت کسی را ظاهر میکند درین فلسفه","chars":1706,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00973.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/973","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/973","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}