{"book":"adl0986","page":755,"text":"صفحۀ ( 4 )\nسال اول ـ مجلۀ کابل\nشمارۀ ( 12 )\n\nکتله زیاد از نفوس بشهر و دیاری بمرور یا یکمرتبه جاگزین میشوند . برعلاوه دیانت هم تعلقاتی باتمدن اقوام داشته و بوسیله آن عدۀ از تمدن اقوام اصلاح یا تغیر یافته می تواند ؛ یعنی چون اثر مستقیم دیانت باخلاق و روحیات است و تمدن هم زاده همین کیفیت طبیعی است درینمورد تمدن اصلاح و تغیری می پذیرد . \nاینکه استیلا و آمیزش اقوام بهمدیگر شان مربی اصلاحات یا موجد تغیرات تمدن می شود این امر وابسته بمقدار ترقی تمدن او صلاحیت علمی و اخلاقی قوم نو وارد است چنانچه تمدن رومی ها بوسیله جاگزینی و آمیزش بربری ها منقرض شد با العکس استیلای فاتحانه عرب مربی اصلاحات و ترقی مملکت فارس گردید ، نفوذ جهانگیرانه ملل اروپائی در خاک های مفتوحه موجد اصلاحاتی شد که از اشتراك این تمدن جدید و قدیم ؛ تمدن مطبوع و نوینی را بوجود آورد که هم مغربیان و هم بومیان همان خاك آنرا می پسندند .\nبصورتیکه اعتیاد واکتساب موثر در اخلاق بوده و میتواند اصلاح ذمایم یا ایجاد معایب کند عین آن در مورد تغیرات مدنی تطبیق می شود ؛ چه ایجاد وقبول يك زندگانی عالی یا دنی محتاج بنفاست سلیقه یا زشتی عادات ومزاج طالبین آنست و این هر دو کیفیت از منبع اخلاق و روحیات تراوش می نماید .\nوقتا که ما بتمدن و حیات گذشته چند عصر قبل خود نظری انداخته و توضیح آنرا از صفحات تاریخ اسلاف و آثار باقیمانده روی خرابه های خاك وطن جستجو می کنیم می بینیم موافق بسلیقه فکری ومقتضیات فطری امروزه ما در شش ونیم صد سال قبل داراى يك تمدن و زندگانی خیلی مطبوع و محبوبی بودیم که حیات امروزه وطرز معاشرت کنونی ابداً با خواهشات فطری و اخلاقی ما موافقت نداشته و بکلی با ما بیگانه می نماید .\nتمدن یا حیات امروزه را دست حوادث و مجبوریت زمان بما تحمیل کرده و ما","chars":1521,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00755.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/755","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/755","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}