{"book":"adl0986","page":753,"text":"صفحهٔ (۲) سال اول - مجلهٔ کابل شماره (۱۲)\n\nگذشتهٔ تاریخی هم بقدر مراتب اخلاقی و درجات زندگی خود شان دارای يك تمدنی بوده‌اند . لہذا در صورتیکه این تمدن مولود اخلاق و فطرت خود نوع بشر است اساساً منقسم می شود بتمدن مادی و معنوی که اول الذکر اثر و ایجاد یافته دست خود انسان و مؤخر الذکر مؤثر و عامل و کار فرما در عقل و اراده و اخلاق آن میباشد . تمدن در اقوام مختلفهٔ جهان دارای تفاوت و تباین است و هر قوم لا بد نفاست و عظمت مقام آنرا نسبت با ستعداد و قابلیت فطری یا مقتضیات محیطی و اخلاقی خود شان توجه و ایجاد می دارند .\nمباینت حسی و اخلاقی یا تفاوت قریحه و ذوق وا بسته بکیفیات نژادی ، مقتضیات فیزیا لوجی ، سایکلو جی ، مواقع جغرافیائی اقوام بوده و در تحت این مؤثرات وجود می‌یابد . اجتماعات بشر بمقتضای مسایل فوق موجد یکدسته نظامات و وسایل و اسباب مدنی می شوند .\nاین نظام و اسباب تا وقتیکه امور عقلانی و حسی شان بمدارج عالی تری نرسیده باشد نزد آنها خیلی مطبوع و محبوب است ! هنگامیکه تحولات فکریه یا نهضت های علمیه در بین آنها شروع نمود ؛ عقلاً قبح و حسن آن تمدن را سنجیده و قسمتی ازا نرا تغیر یا ترمیم می نمایند ، ولی با آنهم تمدنی که نزديك قومی عزیز و محترم است طبعاً نزد ملت دیگر کلیتاً یا بعضی از انها ممکن است منفور و نا مطبوع واقع شود .\nتباین این ذیقه در اقوام جهان که نباید عموماً يك تمدن واحدی را بپذیرند تابع بتاثیرات همان اختلاف اخلاق و روحیات و ساختمان دماغی و فکری آنهاست که فطرتآ قدرت آنرا متمایز گردانیده .\nانسان ممکن است در زیر تاثیر اعتیاد و مرور زمان زندگانی و تربیه در يك محیطی تا اندازه های زیادی تمدن بیگانه را قبول کند ولی ممکن نمیشود که","chars":1452,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00753.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/753","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/753","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}