{"book":"adl0986","page":730,"text":"صفحه (٥٠)\nسال اول - مجله کابل\nشماره (١١)\n\nبا رونقی را احراز کرد . موجودیت تپه ها و جدار های سنگی بامیان که غیر\nقابل تخریب است ، برای بوجود آوردن مجسمه ها و سمچ ها نیز بهترین مقامی\nبشمار میرفت . گفته میتوانیم اولین ابنیه بودائی بامیان مربوط بقرن اول میلادی\nاست . در اختتام قرن هفت مسیحی اولین تهاجات عرب در افغانستان شروع\nشد ؛ راهبین بودائی مقتول و تبعید و یا مسلمان شدند ، معابد آنها ویران و متروك\nاصنام شان خراب و مجروح گردید . پایه تخت قدیمی بامیان که هوانستن بجانب\nجنوب غربی صنم ها خاطر نشان کرده بود منهدم ؛ وارگ ( شهر غلغله )\nدر دامنه مقابل بحصة جنوب شرقی اصنام آباد و معمور شد ؛ شهر مؤخرالذکر\nاز دست چنگیز خراب گردید ؛ و شهر قدیمی دیگری موسوم به شهر ضحاك\nنیز بنوبت خود محو و معدوم شد . پس ملتفت باید بود آثار خرابهای که در\nبامیان موجود است ؛ بدو دسته بودائی و اسلامی مقسم می شود .\nاولین اروپائی که از مجسمه های عظیم الشان بامیان ذکری نموده مسیوهید\nHyde است ؛ و بعدازو مسیو ولفورد Wilford شمۀ درینموضوع نگاشت\nمونتس تورات الفنستن Mounts Twart Elphanstone نیز شرحی مبنی\nبر عقاید ولفورد ( ارتباط اصنام و دین بودا ) انتشار داد. چندسال بعد مور کروف\nMoorcroft و تری بك Trebeck بامیان را معاینه نمودند\n(١٨٢٤ مسیحی ) از سال ١٨٢٤ تا سال ١٩٢٤ مسیحی چندین نفر دیگر از قبیل\nالکزاندر برن Alexander Burnes داکتر ژرارد D.Gerard\n(۱۸۳۲مسیحی) هونيك برگر Honighberger شارل مسن Ch.Masson\n(١٨٣٥ م ) وغیره بامیان را عبور و ملاحظه نمودند ، درین میانه صاحب منصبان\nانگلیسی که سمت نمایندگی کمیسیون حد بخشی افغان و روس را داشتند نسبة\nبامیان را بسهولت دیده و منجمله کاپیتن میلاند C.Mailland وتالبوت\nTallbot درحین اقامت بامیان ( ١٨٨٥ م ) یادداشتهای قابل تحسینی از خود","chars":1543,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/00730.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/730","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/730","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}